MPSC गट-क / तलाठी भरती भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) प्रश्नसंच (Previous Year Questions)

MPSC गट-क / तलाठी भरती परीक्षेतील भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) विषयाचे सर्व मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), सविस्तर उत्तरे व स्पष्टीकरणासह मोफत वाचा व सोडवा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 89•🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी•✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
📚 महत्त्वाचे सराव प्रश्न|टॉप 20 प्रश्न (Top 20 PYQs)
सर्व उत्तरे व मराठी स्पष्टीकरणासह
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2025राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)
प्रश्न पहा ➔

खालीलपैकी अयोग्य कथन/ने ओळखा. (संविधान सभा)

अ. एच.व्ही.आर. अय्यंगार हे संविधान सभेचे मुख्य आरेखक होते. ब. एस.एन. मुखीं हे संविधान सभेचे सचिव होते. क. प्रेम बिहारी नारायण रायझादा हे भारतीय संविधानाचे सुलेखनकार होते.

Select the incorrect statement/s from the following. (Constituent Assembly)

a
फक्त अ, ब

A, B only

b
फक्त ब, क

B, C only

c
फक्त अ, क

A, C only

d
वरीलपैकी एकही नाही

None of the above

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2024केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)
प्रश्न पहा ➔
कोणती अनुसूची (schedule) केंद्र आणि राज्यांमधील अधिकारांच्या विभाजनाशी संबंधित आहे?
Which schedule deals with the division of powers between the Center and the States?
a
अनुसूची-V
Schedule-V
b
अनुसूची-VI
Schedule-VI
c
अनुसूची-VII
Schedule-VII
d
अनुसूची-VIII
Schedule-VIII
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2021आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)
प्रश्न पहा ➔

"भारताचे सार्वभौमत्व, एकता आणि अखंडता राखणे व त्याचे रक्षण करणे" हे शब्द कशामध्ये समाविष्ट आहेत?

Which of the following contains the wording "To uphold and protect the sovereignty, unity and integrity of India"?

a
घटनेची उद्देशिका (सरनामा)

Preamble to the Constitution

b
मार्गदर्शक तत्त्वे

Directive principles of the state policy

c
मूलभूत हक्क

Fundamental Rights

d
मूलभूत कर्तव्ये

Fundamental Duties

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2023घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)
प्रश्न पहा ➔

महाधिवक्त्या बद्दल खालीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे?

Which of the following statement is not correct about the Advocate General? (1) The 'Advocate General' is appointed by the President of India (2) He gives advice to the Government of the State on such legal matters which are referred to him by the Governor (3) He perform such other duties of a legal character that is assigned to him by the Governor (4) He discharges the functions conferred on him by the Constitution or any other law

a
'महाधिवक्त्याची' नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात

The 'Advocate General' is appointed by the President of India

b
राज्यपालांनी त्यांना संदर्भित केलेल्या अशा कायदेशीर बाबींवर ते राज्यसरकारला सल्ला देतात

He advises the State Government on such legal matters as are referred to him by the Governor

c
राज्यपालांनी त्यांना नेमून दिलेली कायदेशीर वैधिष्ट्ये असलेली अशी इतर कर्तव्ये ते पार पाडतात

They perform such other duties having legal authority as may be assigned to them by the Governor

d
संविधान किंवा इतर कोणत्याही कायद्याने त्यांना दिलेली कार्ये ते पार पाडतात

They perform the functions assigned to them by the Constitution or any other law

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2022आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)
प्रश्न पहा ➔

खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्तीनुसार देशाचे सार्वभौमत्व आणि एकात्मता यांच्या रक्षणासाठी नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांवर बंधने घालण्यात आली?

Which of the following amendments imposed restrictions on the Fundamental Rights of the citizens to protect the sovereignty and integrity of the country?

a
14 वी घटनादुरुस्ती

14th Constitutional Amendment

b
16 वी घटनादुरुस्ती

16th Constitutional Amendment

c
24 वी घटनादुरुस्ती

24th Constitutional Amendment

d
39 वी घटनादुरुस्ती

39th Constitutional Amendment

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2017घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)
प्रश्न पहा ➔
2017 मधील उत्तर प्रदेश विधानसभेच्या निवडणुका _______ टप्प्यांमध्ये घेण्यात आल्या.
Uttar Pradesh Assembly elections of 2017 were held in ___ phases.
a
4
4
b
5
5
c
6
6
d
7
7
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2025राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)
प्रश्न पहा ➔

खालीलपैकी योग्य कथन/ने ओळखा (राज्य विधिमंडळ).

अ. सामान्य विधेयक हे मंत्र्याद्वारे किंवा खाजगी सदस्यांद्वारे मांडले जावू शकते:”-/ ब. धन विधेयक हे मंत्र्याद्वारे किंवा खाजगी सदस्यांद्वारे मांडले जावू शकते.

Select the correct statement/s from the following (State Legislature).

a
फक्त अ

Only A

b
फक्त ब

Only b

c
अ व ब दोन्ही

Both A and B

d
वरीलपैकी एकही नाही

None of the above

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2024आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)
प्रश्न पहा ➔
भारतीय राज्यघटनेचे जनक डॉ. बी.आर. आंबेडकरांनी कोणत्या कलमाला 'भारतीय राज्यघटनेचे हृदय आणि आत्मा' म्हणून घोषित केले?
Father of Indian Constitution Dr. B.R. Ambedkar declared which article as the 'heart and soul of the Constitution of India'?
a
कलम - 31
Section - 31
b
कलम - 32
Section - 32
c
कलम - 33
Section - 33
d
कलम - 34
Section - 34
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2021भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)
प्रश्न पहा ➔

राज्याच्या महाधिवक्त्याबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: (a) उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असणारी व्यक्ती असावी. (b) त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना मिळणारे सर्व विशेषाधिकार व संरक्षण प्राप्त होते. (c) त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांइतके मानधन मिळते. (d) ते ५ वर्षे किंवा वयाची ६२ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत पदावर राहतात. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Consider the following statements regarding an Advocate General of the state: (a) He must be a person who is qualified to be appointed as a judge of a High Court. (b) He enjoys all the privileges and immunities that are available to a judge of a High Court. (c) He receives remuneration that is available to a judge of a High Court. (d) He holds office for a period of five years or up to the age of 62 years. Which of the statement/s given above is/are correct?

a
फक्त (a)

(a) only

b
फक्त (b)

(b) only

c
(a), (b) आणि (c)

(a), (b) and (c)

d
(b), (c) आणि (d)

(b), (c) and (d)

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2023भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)
प्रश्न पहा ➔

भारतातील उच्च न्यायालयाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही?

Which among the following statement is not correct about a High Court in India?

a
उच्च न्यायालये 'जनहित याचिकांशी' संबंधित याचिका स्विकारू शकतात

High Courts can entertain petitions relating to 'Public Interest Litigation'

b
उच्च न्यायालयाच्या प्रत्येक न्यायाधिशाची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात

Each High Court Judge is appointed by the President

c
राज्याचे राज्यपाल उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधिशांची नियुक्ती करतात

The Governor of the State appoints the Judges of the High Court

d
उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधिशांचे निवृत्तीचे वय 62 आहे

The retirement age of High Court Judges is 62

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2022घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)
प्रश्न पहा ➔

राज्यघटनेच्या भाग XVII अंतर्गत सर्व नऊ कलमे कोणती आहेत?

What are all the nine Articles covered under Part XVII of the Constitution?

a
कलम 333 ते 341

Articles 333 to 341

b
कलम 334 ते 342

Articles 334 to 342

c
कलम 332 ते 340

Articles 332 to 340

d
कलम 343 ते 351

Articles 343 to 351

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2017पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)
प्रश्न पहा ➔
2017 च्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या वेळी महाराष्ट्रात _______ हे राज्य निवडणूक आयुक्त होते.
During the 2017 local self-government elections ___ was the State Election Commissioner in Maharashtra.
a
जगेश्वर सहारिया
Jageshwar Saharia
b
निला सत्यनारायण
Neela Satyanarayan
c
नंदलाल गुप्ता
Nandlal Gupta
d
डी. एन. चौधरी
D. N. Chaudhari
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2025पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)
प्रश्न पहा ➔

बलवंतराय मेहता समितीच्या योग्य शिफारसी ओळखा.

अ. ग्राम पंचायत प्रत्यक्ष निवडून आलेल्या प्रतिनिधींसह स्थापन करावी. ब. पंचायत समिती आणि जिल्हा परिषद प्रत्यक्ष निवडून आलेल्या प्रतिनिधींसह स्थापन करावी. क. जिल्हाधिकारी जिल्हा परिषदेचे अध्यक्ष असावेत.

Select the correct recommendations of the Balwantrai Mehta Committee.

a
फक्त अ, ब

A, B only

b
फक्त ब, क

B, C only

c
फक्त अ, क

A, C only

d
वरीलपैकी सर्व

All of the above

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2024केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)
प्रश्न पहा ➔
भारतीय राष्ट्रपतींच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे? (a) भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 58 मधे राष्ट्रपती पदासाठीचे वर्णन केले आहे. (b) राष्ट्रपतीने राज्यघटनेचे उल्लंघन केले तर त्यांना महाभियोग द्वारा पदावरून काढून टाकता येते.
Which of the following statements regarding the President of India is correct? (a) Article 58 of the Constitution of India describes the office of President. (b) The President can be removed from office by impeachment if he violates the Constitution.
a
फक्त (a)
only (a)
b
(a) आणि (b) दोन्ही
Both (a) and (b).
c
फक्त (b)
(b) only
d
(a) आणि (b) दोघांपैकी कोणतेही नाही
None of (a) and (b).
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2021पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)
प्रश्न पहा ➔

महाराष्ट्रात ग्रामपंचायतीच्या सरपंचाची थेट जनतेतून निवड करण्याची शिफारस खालीलपैकी कोणत्या समितीने केली होती?

Which of the following committees recommended the direct election of Sarpanch of Gram Panchayat in Maharashtra?

a
फक्त (a) बाबुराव काळे समिती

Only (a) Baburao Kale Committee

b
फक्त (b) पी.बी. पाटील समिती

Only (b) P.B. Patil Committee

c
(b) आणि (c) ल.ना. बोंगीरवार समिती

(b) and (c) Bongirwar Committee

d
(c) आणि (d) वसंतराव नाईक समिती

(c) and (d) Vasantrao Naik Committee

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2023पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)
प्रश्न पहा ➔

भारत सरकारकडून प्रत्येक वर्षी 24 एप्रिल हा दिवस खालीलपैकी कोणता दिवस म्हणून साजरा केला जातो?

Which of the following day is celebrated by the Government of India every year on 24th April?

a
राष्ट्रीय जन संपर्क दिन

National Mass Communication Day

b
राष्ट्रीय पंचायत राज दिन

National Panchayat Raj Day

c
राष्ट्रीय मतदार दिन

National Voter's Day

d
राष्ट्रीय साक्षरता दिन

National Literacy Day

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2022राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)
प्रश्न पहा ➔

भारतीय संविधानाच्या कलम 154 प्रमाणे राज्याची कार्यकारी सत्ता _________ यांच्याकडे देण्यात आली आहे.

According to the article 154 of the Indian Constitution executive power of State is vested in the hands of _______.

a
मुख्यमंत्री

Chief Minister

b
मंत्रिमंडळ

Council of Ministers

c
राज्यपाल

Governor

d
यापैकी नाही

None of the above

प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2017आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)
प्रश्न पहा ➔

खालील जोड्या जुळवा:
घटनादुरुस्ती → तपशील
अ. 10 वी घटनादुरुस्ती – I. वस्तू व सेवा कर (GST)
ब. 21 वी घटनादुरुस्ती – II. पक्षांतर बंदी कायदा
क. 52 वी घटनादुरुस्ती – III. दादरा व नगर हवेलीचा केंद्रशासित प्रदेश म्हणून समावेश
ड. 101 वी घटनादुरुस्ती – IV. सिंधी भाषेचा ८ व्या अनुसूचीत समावेश

Match the following pairs:
Amendments → Particular
a. 10th Amendment – I. Goods and Services Tax (GST)
b. 21st Amendment – II. Anti-Defection Law
c. 52nd Amendment – III. Incorporation of Dadra and Nagar Haveli as a Union Territory
d. 101st Amendment – IV. Inclusion of Sindhi as an official language in the 8th Schedule

a
अ-I, ब-II, क-III, ड-IV
a-I, b-II, c-III, d-IV
b
अ-IV, ब-III, क-II, ड-I
a-IV, b-III, c-II, d-I
c
अ-III, ब-I, क-IV, ड-II
a-III, b-I, c-IV, d-II
d
अ-III, ब-IV, क-II, ड-I
a-III, b-IV, c-II, d-I
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2025आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)
प्रश्न पहा ➔
कोणत्या परिशिष्टामध्ये भारताच्या अधिकृत भाषांची यादी आहे?
Which Schedule includes the list of the official languages of India?
a
पाचव्या परिशिष्टामध्ये
In the fifth appendix
b
दहाव्या परिशिष्टामध्ये
In the Tenth Appendix
c
आठव्या परिशिष्टामध्ये
In the eighth appendix
d
नवव्या परिशिष्टामध्ये
In the Ninth Appendix
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2024आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)
प्रश्न पहा ➔
कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याने एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांसाठी राज्यपाल म्हणून नियुक्ती करण्याची तरतूद केली?
Which Constitutional Amendment Act provided for the appointment of the same person as Governor of two or more states?
a
पहिली घटना दुरुस्ती कायदा - 1951
First Constitution Amendment Act - 1951
b
सातवी घटना दुरुस्ती कायदा - 1956
Seventh Constitution Amendment Act - 1956
c
चोविसावी घटना दुरुस्ती कायदा - 1962
Twenty-fourth Constitution Amendment Act - 1962
d
बेचाळिसावी घटना दुरुस्ती कायदा - 1976
Forty-second Constitution Amendment Act - 1976
🎯

या घटकावरील सर्व प्रश्न व संपूर्ण मॉक टेस्ट्स सोडवा!

महासराव पोर्टलवर भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) विषयातील सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका, टाइमर मॉक टेस्ट्स आणि निकाल विश्लेषणासह उपलब्ध आहेत.