केंद्र व राज्यांच्या समवर्ती सूचीला 'संधिप्रकाश क्षेत्र (Twilight Zone)' असे कोण संबोधतात ?

Who described the Concurrent list of the Central and the States as a 'Twilight Zone'?
पर्याय (Options):
a
लास्की
Laski
b
पायली
Paili
✓ योग्य उत्तर
c
जेनिंग्ज
Jennings
d
ऑस्टिन
Austin
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (पायली / Pylee) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. समवर्ती सूची (Concurrent List): भारतीय राज्यघटनेच्या सातव्या अनुसूचीतील तिसरी सूची, ज्यावर केंद्र संसद आणि राज्य विधीमंडळ या दोघांनाही कायदे करण्याचा अधिकार असतो.
२. डॉ. एम. व्ही. पायली (Dr. M.V. Pylee): प्रख्यात भारतीय संविधानतज्ज्ञ आणि कायदेपंडित डॉ. एम. व्ही. पायली यांनी आपल्या 'Constitutional Government in India' या ग्रंथात समवर्ती सूचीचे वर्णन 'संधिप्रकाश क्षेत्र' (Twilight Zone) असे केले आहे.
३. कारण: या सूचीतील विषयांवर केंद्र आणि राज्य दोघांचेही अधिकारक्षेत्र ओव्हरलॅप होते. संधिप्रकाशात ज्याप्रमाणे प्रकाश आणि अंधार एकत्र असतात, त्याचप्रमाणे येथे केंद्र व राज्यांची सामाईक सत्ता असते; आणि अनुच्छेद २५४ नुसार संघर्षाच्या स्थितीत केंद्राचा कायदा प्रभावी ठरतो.

म्हणून समवर्ती सूचीला 'संधिप्रकाश क्षेत्र' डॉ. पायली यांनी संबोधले आहे.

The correct answer is Option B (Pylee / Pyle).

Detailed Step-by-Step Jurisprudential Jurisdictional Analysis:
1. Theoretical Concept: In Indian federalism, the Concurrent List (List III of the Seventh Schedule) contains subjects over which both the Union Parliament and State Legislatures exercise co-equal legislative competence.
2. Jurisprudential Commentary: Renowned constitutional scholar and jurist Dr. M.V. Pylee famously described the Concurrent List as a 'Twilight Zone' in the constitutional architecture, highlighting the overlapping jurisdiction between the Centre and States where authority blurs until federal pre-emption (under Article 254) asserts central supremacy in the event of statutory repugnancy.

Hence, Option B is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा