मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ प्रश्न उत्तरे - इतिहास (History) (MPSC, पोलीस भरती व सर्व स्पर्धा परीक्षा)

मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ या प्रकरणातील मागील वर्षांचे महत्त्वाचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरतालिका आणि सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व सर्व स्पर्धा परीक्षा साठी उपयुक्त.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 164•🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी•✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
📚 महत्त्वाचे सराव प्रश्न|टॉप 20 प्रश्न (Top 20 PYQs)
सर्व उत्तरे व मराठी स्पष्टीकरणासह
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2024मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक सोहळा कुठल्या गडावर झाला होता?
On which fort was the coronation ceremony of Chhatrapati Shivaji Maharaj held?
a
राजगड
b
रायगड
c
सिंहगड
d
शिवनेरी
प्रश्न #NaNMPSC गट-क / तलाठी भरती2025मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
1919 च्या कायद्यातील त्रुटींची चौकशी करण्यासाठी कोणती कमिटी नियुक्त केली होती ?
Which Committee was appointed for inquiry into the defects of the Act of 1919?
a
मुडीमन कमिटी
Moody's Committee
b
सायमन कमिटी
Simon Committee
c
लॉर्ड मेकॉले कमिटी
Lord Macaulay Committee
d
हंटर कमिटी
Hunter Committee
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2017मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
शिवनेरी किल्ला कोणत्या जिल्ह्यात आहे?
a
सातारा
b
कोल्हापूर
c
पुणे
d
रायगड
प्रश्न #NaNMPSC Group B / Rajyaseva2020मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

जोड्या जुळवा :
(a) पेशवे — (i) इंग्रजी पुस्तकांचे वाचनालय तयार केले आणि विज्ञानातील प्रयोगांसाठी प्रयोगशाळा बांधली.
(b) महाराज सवाई जयसिंग — (ii) यांच्या दरबारात युरोपीयन डॉक्टर आणि विद्वान होते.
(c) रघुनाथ नवलकर — (iii) पोर्तुगीज राजाला पोर्तुगीज खगोल शास्त्रज्ञ पाठविण्यास सांगितले.
(d) तंजावरचे राजे सर्कोजी — (iv) इंग्रजी शिकले आणि त्या भाषेत उत्तम लिहीत.

Match the following:
(a) The Peshwas — (i) Built Library of English books and Laboratory for scientific experiments.
(b) Maharaja Sawai Jaysingh — (ii) Had European doctors and scholars in the court.
(c) Raghunath Navalkar — (iii) Asked the Portuguese king to send Portuguese astronomers.
(d) Raja Sarfoji of Tanjore — (iv) Learnt English and wrote well in the language.

a
(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)
(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)
b
(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)
(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)
c
(a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(i), (d)-(iii)
(a)-(iv), (b)-(ii), (c)-(i), (d)-(iii)
d
(a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii)
(a)-(iii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(ii)
प्रश्न #NaNMPSC Group B / Rajyaseva2016मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
'दोन कोरड्या रोट्या, एक पेलाभर पाणी आणि प्रत्येक संपादकीय बद्दल दहा वर्षे सक्तमजुरी' या पगारावर कोणत्या वृत्तपत्राने संपादकपदाची जाहिरात दिली होती ?
Which newspaper gave an advertisement for the post of editor with the payment of 'Two dry breads (rotis), a glass of water and ten years imprisonment for each editorial'?
a
केसरी
Kesari
b
स्वराज्य
Swarajya
c
वंदे मातरम्
Vande Mataram
d
काळ
Kaal
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2026मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत भारताने नामांकित केलेल्या 'मराठा मिलिटरी लँडस्केप्स' (Maratha Military Landscapes) मधील १२ किल्ल्यांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या किल्ल्याचा समावेश नाही?

Which of the following forts is NOT among the 12 nominated forts of the 'Maratha Military Landscapes of India' for UNESCO World Heritage status?

a
खांदेरी (जलदुर्ग, रायगड)

Khanderi

b
सिंहगड (पुणे)

Sinhagad

c
रायगड (किल्ले रायगड)

Raigad

d
राजगड (पुणे)

Rajgad

प्रश्न #NaNपोलीस भरती2019मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोणत्या किल्ल्यावर झाला ?
a
तोरणा
b
शिवनेरी
c
राजगड
d
रायगड़
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2017मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
पेशवे बाजीराव दुसरे यांचे दत्तकपुत्र कोण?
Who was the adopted son of Peshwa Bajirao II?
a
बाजीराव तृतीय
Bajirao III
b
तात्या टोपे
Tatya Tope
c
नानासाहेब
Nanasaheb
d
बाजीराव प्रथम
Bajirao first
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2025मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

खेळणा किल्ला हे कोणत्या किल्ल्याचे नाव आहे ?

a
विशाळगड
b
राजगड
c
पन्हाळगड
d
पारगड
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2026मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळामध्ये 'सुमंत' (डबीर) हे मंत्रीपद कोणत्या खात्याशी संबंधित होते?

In Chhatrapati Shivaji Maharaj's Ashta Pradhan Council, what portfolio was held by the 'Sumanta' (Dabir)?

a
सैन्य प्रशासन (सेनापती)

Military commander

b
परराष्ट्र व्यवहार (Foreign Affairs / डबीर)

Foreign Affairs / Relations (परराष्ट्र व्यवहार)

c
धार्मिक बाबी (पंडितराव)

Religious affairs

d
महसूल विभाग (अमात्य)

Revenue / Finance

प्रश्न #NaNपोलीस भरती2019मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
खालीलपैकी कोणता किल्ला छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बांधला आहे?
a
शिवनेरी
b
जंजीरा
c
सिंधुदूर्ग
d
पन्हाळा
प्रश्न #NaNMPSC Group B / Rajyaseva2014मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
मराठा साम्राज्यात मुळतः काही उणीवा होत्या ज्यामुळे त्यांचा अधःपात झाला. पुढीलपैकी कोणती त्यातील एक नव्हती ?
The Maratha power suffered from certain basic weaknesses which led to its downfall. Which of the following was not one among them ?
a
मराठ्यांच्या राजकीय पद्धतीमुळे बऱ्याच लोकांची सहानुभूती त्यांनी घालवली व ते लोक मराठ्यांपासून दूर गेले.
The nature of their political system the Marathas alienated the sympathies of other people.
b
इतर राज्यांवर मराठयांनी टाकलेल्या धाडींमुळे नवीन शत्रू निर्माण झाले.
Their raids into the territories of other rulers made new enemies.
c
त्यांनी लावलेल्या करांमुळे सर्वसाधारण माणसांचा जाच वाढला विशेषतः शेतकऱ्यांचा व व्यापाऱ्यांचा
The levies charged by them added to the oppression of the common people, particularly peasants and traders.
d
वरीलपैकी एकही नाही.
None of the above
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2024मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कोठे झाला?
Where was Chhatrapati Shivaji Maharaj born?
a
राजगड
Rajgad
b
पुणे
Pune
c
शिवनेरी
Shivneri
d
यापैकी नाही
None of these
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2026मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील पद व मंत्री या संदर्भातील चुकीची जोडी ओळखा:

Identify the incorrect pair regarding the Council of Eight Ministers (Ashtapradhan Mandal) of Chhatrapati Shivaji Maharaj:

a
पेशवा (पंतप्रधान) - मोरोपंत त्र्यंबक पिंगळे

Peshwa (Prime Minister) - Moropant Trimbak Pingle

b
सचिव (सुरनीस) - अण्णाजी दत्तो

Sachiv (Surnis) - Annaji Datto

c
सेनापती (सरनोबत) - हंबीरराव मोहिते

Senapati (Sarnobat) - Hambirrao Mohite

d
सुमंत (डबीर) - मोरेश्वर पंडितराव

Sumant (Dabir) - Moreshwar Panditrao

प्रश्न #NaNपोलीस भरती2019मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
रत्नागिरी जिल्हयातून रायगडला जाताना कोणता घाट लागतो ?
a
आंबा
b
कशेडी
c
कुंभार्ली
d
बोर
प्रश्न #NaNMPSC Group B / Rajyaseva2021मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
इंडिपेंडेंस फॉर इंडिया लीगची स्थापना खालीलपैकी कोणी केली ?
Who among the following founded the Independence for India League?
a
जवाहरलाल नेहरू आणि सुभाषचंद्र बोस
Jawaharlal Nehru and Subhash Chandra Bose
b
वि.दा. सावरकर
V.D. Savarkar
c
बा.शि. मुंजे व मु.रा. जयकर
B.S. Moonje and M.R. Jaykar
d
बा.शि. मुंजे व शामाप्रसाद मुखर्जी
B.S. Moonje and Shamaprasad Mukherjee
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2024मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी कोणता किल्ला त्यांच्या काळामध्ये निर्माण केला आहे ?
Which fort was built by Chhatrapati Shivaji Maharaj during his era?
a
प्रतापगड
Pratapgad
b
कोंढाणा
Kondhana
c
औसा
Ouch
d
यापैकी नाही
None of these
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2025मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

कान्होजी आंग्रे ज्यांच्या नावे संग्रहालय सुरू झाल्याने अलीकडे चर्चेत आहेत, ते कोण होते?

a
लढाऊ सैनिक
b
नौसेना प्रमुख
c
समाजसुधारक
d
कवि
प्रश्न #NaNपोलीस भरती2026मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔

मराठा साम्राज्याचे दुसरे छत्रपती संभाजी महाराज यांचा जन्म १४ मे १६५७ रोजी कोणत्या ऐतिहासिक किल्ल्यावर झाला?

On which historical fort was Chhatrapati Sambhaji Maharaj born on 14 May 1657?

a
शिवनेरी किल्ला

Shivneri Fort

b
पुरंदर किल्ला

Purandar Fort

c
रायगड किल्ला

Raigad Fort

d
सिंहगड किल्ला

Sinhagad Fort

प्रश्न #NaNकोतवाल भरती - महसूल सेवक2023मराठा साम्राज्य: छत्रपती शिवाजी महाराज, स्वातंत्र्ययुद्ध व पेशवे काळ
प्रश्न पहा ➔
यवतमाळ जिल्ह्यातील विधान परिषद आमदार किती?
How many Legislative Council MLAs in Yavatmal district?
a
तीन
Three
b
दोन
Two
c
पाच
Five
d
चार
Four
🎯

या घटकावरील सर्व प्रश्न व संपूर्ण मॉक टेस्ट्स सोडवा!

महासराव पोर्टलवर इतिहास (History) विषयातील सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका, टाइमर मॉक टेस्ट्स आणि निकाल विश्लेषणासह उपलब्ध आहेत.