#38📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

Which one of the following statements is NOT correct?
पर्याय (Options):
a
भारतात तीन वित्तीय स्थायी समित्या आहेत.
There are three Standing Financial Committees in India.
b
स्वातंत्र्य प्राप्तीनंतर अंदाज समिती ही एप्रिल 1950 मध्ये जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरून अस्तित्वात आली.
After Independence the Estimate Committee came in to existence in April 1950, on the recommendation of John Mathai.
c
अंदाज समितीमध्ये केवळ लोकसभेतील 30 पेक्षा जास्त नाहीत इतके सदस्य असतात या समितीमध्ये राज्यसभेला प्रतिनिधित्व नसते.
The Estimate Committee consists of not more than 30 members from Lok Sabha only, the Rajya Sabha has no representation in this committee.
d
अंदाज समितीच्या अध्यक्षांची नेमणूक सभापतीकडून होते आणि ते नेहमीच विरोधी पक्षातील असतात.
The Chairman of the Estimate Committee is appointed by the Speaker and he is invariably from the opposition party.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अंदाज समितीच्या अध्यक्षांची नेमणूक सभापतीकडून होते आणि ते नेहमीच विरोधी पक्षातील असतात.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संसदेची अंदाज समिती (Estimates Committee):
• तीन वित्तीय समित्या: संसदेत लोकलेखा समिती, अंदाज समिती आणि सार्वजनिक उपक्रम समिती या तीन स्थायी वित्तीय समित्या आहेत. (पर्याय १ बरोबर आहे).
• स्थापना: स्वातंत्र्यानंतर तत्कालीन अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरून एप्रिल १९५० मध्ये अंदाज समिती स्थापन झाली. (पर्याय २ बरोबर आहे).
• रचना: या समितीत ३० सदस्य असतात आणि ते सर्वच्या सर्व केवळ लोकसभेतूनच निवडले जातात; राज्यसभेला यात प्रतिनिधित्व नसते. (पर्याय ३ बरोबर आहे).
• अध्यक्ष निवडीचा संकेत: अंदाज समितीच्या अध्यक्षांची नियुक्ती लोकसभेचे सभापती करतात, परंतु हे अध्यक्ष नेहमी सत्ताधारी पक्षाचेच असतात, विरोधी पक्षाचे नव्हे. (विरोधी पक्षाचा अध्यक्ष असण्याचा संकेत लोकलेखा समितीबाबत लागू आहे). त्यामुळे पर्याय ४ चुकीचा आहे.
• महत्त्वाची टीप: अंदाज समितीचे सर्व ३० सदस्य लोकसभेचे असतात आणि तिचा अध्यक्ष नेहमी सत्ताधारी पक्षाचाच असतो.

The correct answer is Option D (The Chairman of the Estimate Committee is appointed by the Speaker and he is invariably from the opposition party.).

Key Points:
• Estimates Committee & Financial Committees:
• Three Financial Committees: PAC, Estimates Committee, and Committee on Public Undertakings (COPU). (Option 1 is correct).
• Genesis: Post-independence, the Estimates Committee was created in April 1950 on the recommendation of Finance Minister John Mathai. (Option 2 is correct).
• Composition: Originally 25 members, increased to 30 members in 1956, all drawn exclusively from the Lok Sabha. (Option 3 is correct).
• Chairman Convention: The Chairman of the Estimates Committee is appointed by the Speaker from among its members, and by unbroken convention, the Chairman is invariably from the RULING PARTY, not the opposition party. (By contrast, the PAC Chairman is by convention drawn from the opposition since 1967). Therefore, Option 4 is incorrect.
• Key Takeaway: The Chairman of the Estimates Committee is appointed by the Speaker from the ruling party, not the opposition.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔