#39📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

संपूर्ण किंवा जास्तीत जास्त मागासवर्गीय एकाच मतदारसंघात येतील अशी मतदारसंघाची फेररचना करणे, ही शिफारस खालील आयोगाची होती.

Which commission has suggested the reshuffle constituency to bring whole or major backward classes into one election constituency ?
पर्याय (Options):
a
'श्रीकृष्ण आयोग'
'Shrikrishna Commission'
b
'मंडल आयोग'
'Mandal Commission'
✓ योग्य उत्तर
c
'व्यंकटचलैय्या आयोग'
'Venkatchalaya Commission'
d
'राजमन्नार आयोग'
'Rajmannar Commission'
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ('मंडल आयोग') आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मंडल आयोग (१९७९ - १९८०):
• कलम ३४० अन्वये सामाजिक व शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गीयांच्या स्थितीचा अभ्यास करण्यासाठी बी. पी. मंडल यांच्या अध्यक्षतेखाली दुसरा मागासवर्गीय आयोग नेमण्यात आला होता.
• शासकीय नोकऱ्यांमध्ये २७% आरक्षणाची शिफारस करण्याव्यतिरिक्त, राजकीय प्रतिनिधित्वासाठी आयोगाने एक महत्त्वाची शिफारस केली होती:
• मागासवर्गीयांना विधिमंडळात प्रभावी प्रतिनिधित्व मिळावे म्हणून मतदारसंघांची फेररचना अशा प्रकारे करावी, जेणेकरून जास्तीत जास्त मागासवर्गीय लोकसंख्या एकाच मतदारसंघात समाविष्ट होईल.
• इतर पर्यायांचे संदर्भ:
• श्रीकृष्ण आयोग: १९९२-९३ च्या मुंबई दंगलींची चौकशी.
• व्यंकटचलैय्या आयोग: संविधानाच्या कामकाजाचा आढावा घेणारा राष्ट्रीय आयोग (२०००).
• राजमन्नार समिती (१९६९): केंद्र-राज्य संबंधांचा अभ्यास करणारी समिती.
• महत्त्वाची टीप: मागासवर्गीयांना राजकीय वजन मिळवून देण्यासाठी मतदारसंघांची पुनर्रचना करण्याची शिफारस मंडल आयोगाने केली होती.

The correct answer is Option B ('Mandal Commission').

Key Points:
• Mandal Commission (1979–1980):
• Appointed under Article 340 by the Morarji Desai government under the chairmanship of B.P. Mandal to investigate the conditions of socially and educationally backward classes.
• Apart from recommending 27% reservations in government jobs and public educational institutions, the Mandal Commission recommended radical structural and electoral reforms.
• One notable political recommendation was the reshuffling/delimitation of electoral constituencies in a manner that would cluster backward class populations together to ensure that their demographic weight translated into political representation.
• Evaluation of Other Commissions:
• Shrikrishna Commission: Inquired into the 1992–93 Bombay riots.
• Venkatachaliah Commission (NCRWC, 2000): National Commission to Review the Working of the Constitution.
• Rajamannar Commission (1969): Set up by Tamil Nadu to examine Centre-State relations.
• Key Takeaway: The Mandal Commission recommended re-aligning electoral constituencies to consolidate backward classes into single voting areas.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔