#37📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) 1971 मध्ये महाराष्ट्रात लोकायुक्त संस्थेची स्थापना करण्यात आली.
(b) लोकायुक्तांची नेमणूक राज्यपाल करतात.
(c) लोकायुक्त पदाचा कार्यकाळ पाच वर्षांचा आहे.
(d) लोकायुक्तांच्या पदच्युतीचा प्रस्ताव फक्त विधान परिषदेतच मांडला जातो.

Consider the following statements:
(a) In 1971, the Lokayukta body was established in Maharashtra.
(b) Lokayukta is appointed by the Governor.
(c) The term of the Lokayukta is Five years.
(d) The proposal to remove the Lokayukta is initiated only in the Vidhan Parishad.

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (d)
(a) and (d)
b
(b) आणि (c)
(b) and (c)
c
(b), (c) आणि (d)
(b), (c) and (d)
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्रातील लोकायुक्त संस्था:
• स्थापना: महाराष्ट्र लोकायुक्त आणि उप-लोकायुक्त कायदा, 1971 पारित करून लोकायुक्त संस्था स्थापन करणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य ठरले. (विधान (a) बरोबर आहे).
• नियुक्ती: मुंबई उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश आणि विरोधी पक्षनेते यांच्या सल्ल्याने राज्यपाल लोकायुक्तांची नियुक्ती करतात. (विधान (b) बरोबर आहे).
• कार्यकाळ: लोकायुक्त पदाचा कार्यकाळ पदभार स्वीकारल्यापासून ५ वर्षे असतो. (विधान (c) बरोबर आहे).
• पदच्युती: लोकायुक्तांना पदावरून दूर करण्यासाठी विधिमंडळाच्या दोन्ही सभागृहांचे (विधानसभा व विधानपरिषद) विशेष बहुमताने संमत झालेले संबोधन आवश्यक असते, केवळ विधान परिषदेत नव्हे. (विधान (d) चुकीचे आहे).
• महत्त्वाची टीप: १९७१ मध्ये लोकायुक्त स्थापन करणारे महाराष्ट्र पहिले राज्य होते; नियुक्ती राज्यपालांद्वारे ५ वर्षांसाठी होते.

The correct answer is Option D ((a), (b) and (c)).

Key Points:
• Lokayukta Institution in Maharashtra:
• First State to Establish: Maharashtra was the first state in India to establish the institution of Lokayukta through the Maharashtra Lokayukta and Upa-Lokayuktas Act, 1971. (Statement (a) is correct).
• Appointed by Governor: The Lokayukta is appointed by the Governor after consultation with the Chief Justice of the Bombay High Court and the Leader of Opposition. (Statement (b) is correct).
• Tenure: The Lokayukta holds office for a term of 5 years or until attaining the age of 70 years. (Statement (c) is correct).
• Removal Process: The Lokayukta cannot be removed except by an order of the Governor passed after an address by both Houses of the State Legislature (not Vidhan Parishad alone). (Statement (d) is incorrect).
• Key Takeaway: Maharashtra established the first Lokayukta in 1971; appointed by the Governor for a 5-year term, removed by both legislative houses.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔