#11📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

दिल्ली संबंधातील पुढील विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
अ. ६९ व्या घटना दुरुस्तीद्वारे दिल्लीला 'राष्ट्रीय राजधानीचा क्षेत्र दिल्ली' हे नाव देण्यात आले.
ब. तरीही दिल्लीचा समावेश केंद्रशासीत प्रदेशाच्या वर्गातच करण्यात आला आहे.
क. दिल्लीस सध्या विधीमंडळ आणि मंत्रीमंडळ आहे.
ड. राष्ट्रीय राजधानी प्रांतनिर्मिती कायदा १९९० मधे हा विशेष संसदीय कायदा पारीत करून दिल्लीचा दर्जा वाढवण्यात आला.

Which of the following statement/s about Delhi is/are correct?
A. Delhi has been called the 'National Capital Territory of Delhi' by the 69th Constitutional amendment.
B. It is still retained in the category of Union Territory.
C. Delhi now has Legislative Assembly and a Council of Ministers.
D. Special parliamentary law titled National Capital Territory Formation was passed in 1990 to elevate Delhi's status.

पर्याय (Options):
a
अ, ब, क, ड
A, B, C, D
b
अ, ब, क
A, B, C
✓ योग्य उत्तर
c
ब, क, ड
B, C, D
d
ब, क
B, C
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अ, ब, क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• दिल्लीबाबत विशेष घटनात्मक तरतुदी (कलम २३९AA व २३९AB):
• विधान 'अ' बरोबर आहे: ६९ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९९१ द्वारे दिल्ली केंद्रशासित प्रदेशाला 'राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली' (NCT of Delhi) असे नाव देण्यात आले.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: विशेष दर्जा दिला तरीही दिल्लीचा समावेश संविधानाच्या पहिल्या अनुसूचीनुसार केंद्रशासित प्रदेशाच्या वर्गातच कायम आहे.
• विधान 'क' बरोबर आहे: दिल्लीसाठी ७० सदस्यीय विधानसभा आणि मुख्यमंत्र्यांच्या नेतृत्वाखालील मंत्रिमंडळ (कमाल १०% म्हणजेच ७ मंत्री) स्थापन करण्यात आले.
• विधान 'ड' चूक आहे: हा कायदा १९९१ मध्ये संमत करण्यात आला होता (राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली शासन अधिनियम, १९९१), १९९० मध्ये नाही.
• *निष्कर्ष: * अ, ब आणि क बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: ६९ व्या घटनादुरुस्तीने (१९९१) दिल्लीला केंद्रशासित प्रदेश कायम ठेवून विधानसभा व मंत्रिमंडळासह NCT दर्जा दिला.

The correct answer is Option B (A, B, C).

Key Points:
• Special Constitutional Provisions for Delhi (Articles 239AA & 239AB):
• Statement A is correct: The 69th Constitutional Amendment Act, 1991 designated the Union Territory of Delhi as the 'National Capital Territory (NCT) of Delhi'.
• Statement B is correct: Despite special provisions, Delhi remains categorized as a Union Territory under Schedule 1 of the Constitution.
• Statement C is correct: It created a 70-member Legislative Assembly and a Council of Ministers headed by a Chief Minister (strength capped at 10% of total assembly members, i.e., 7 ministers).
• Statement D is incorrect: The accompanying legislation was the Government of National Capital Territory of Delhi Act, 1991 (enacted in 1991, not 1990).
• *Verdict: * Statements A, B, and C are correct.
• Key Takeaway: 69th Amendment 1991 created NCT of Delhi with a Legislative Assembly and Council of Ministers while retaining UT status.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔