योग्य कथन/ने ओळखा.
अ. राष्ट्रपतींच्या महाभियोगामध्ये संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाचे नामनिर्देशित / नियुक्त सदस्य सहभागी होवू शकतात.
ब. राष्ट्रपतींच्या महाभियोगामध्ये राज्यांच्या विधानसभांचे निर्वाचित सदस्य सहभागी होवू शकत नाही.
योग्य कथन/ने ओळखा.
अ. राष्ट्रपतींच्या महाभियोगामध्ये संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाचे नामनिर्देशित / नियुक्त सदस्य सहभागी होवू शकतात.
ब. राष्ट्रपतींच्या महाभियोगामध्ये राज्यांच्या विधानसभांचे निर्वाचित सदस्य सहभागी होवू शकत नाही.
Select the correct statement/s.
A. The nominated members of either House of Parliament can participate in the impeachment of the President.
B. The elected members of the Legislative Assemblies of States do not participate in the impeachment of the President.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ व ब दोन्ही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 61 अन्वये राष्ट्रपतींवरील महाभियोगाची (Impeachment) प्रक्रिया ही एक अर्ध-न्यायिक (Quasi-judicial) प्रक्रिया आहे.
• राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीत (कलम 54) संसदेचे नामनिर्देशित सदस्य भाग घेत नाहीत, तर राज्यांच्या आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभेचे निवडून आलेले सदस्य भाग घेतात.
• मात्र महाभियोग प्रक्रियेत (कलम 61) नियम उलट आहेत:
• संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे नामनिर्देशित सदस्य महाभियोगात सहभागी होऊ शकतात, जरी त्यांनी निवडणुकीत मतदान केलेले नसते (विधान अ बरोबर आहे).
• घटकराज्यांच्या आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांचे निर्वाचित सदस्य महाभियोगात सहभागी होत नाहीत, जरी त्यांनी निवडणुकीत भाग घेतला होता (विधान ब बरोबर आहे).
• त्यामुळे अ आणि ब दोन्ही विधाने योग्य आहेत.
• महत्त्वाची टीप: राष्ट्रपतींच्या महाभियोगात संसदेचे नामनिर्देशित सदस्य भाग घेतात, पण राज्यांचे निवडून आलेले आमदार भाग घेत नाहीत.
The correct answer is Option C (Both A and B).
Key Points:
• Under Article 61 of the Constitution, the procedure for the impeachment of the President of India is quasi-judicial in nature.
• In the election of the President (Article 54), nominated members of Parliament do not vote, whereas elected MLAs of States and UTs (Delhi and Puducherry) participate.
• In the impeachment of the President (Article 61):
• The nominated members of either House of Parliament CAN participate in the voting, even though they did not participate in the election (Statement A is correct).
• The elected members of the Legislative Assemblies of States and Union Territories DO NOT participate in the impeachment, even though they participated in the election (Statement B is correct).
• Hence, both statements A and B are correct.
• Key Takeaway: Nominated MPs vote in the President's impeachment, but elected MLAs do not participate.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
'लोक न्यायालया' संबंधी खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?
नीति (NITI) आयोगाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान / ने बरोबर आहे/आ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?