📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

नीति (NITI) आयोगाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान / ने बरोबर आहे/आहेत ?
अ. नीति (NITI) आयोगाचे उद्दिष्ट शाश्वत विकास उद्दिष्टे साध्य करणे आणि देशातील सहकारी संघराज्य वाढवणे हे आहे.
ब. भारताचे पंतप्रधान हे नीति (NITI) आयोगाचे पदसिद्ध अध्यक्ष आहेत.
क. नीति (NITI) आयोगामध्ये आठ पूर्णवेळ सदस्य आहेत.

Which of the following statements is/are correct about the NITI Aayog?
A. The aim of NITI Aayog is to achieve sustainable development goals and to enhance Co-operative Federalism in the country.
B. The Prime Minister of India is the Ex-officio Chairperson of the NITI Aayog.
C. There are 8 full time members in the NITI Aayog.

पर्याय (Options):
a
फक्त ब आणि क
Only B and C
b
फक्त ब
Only B
c
फक्त अ
Only A
d
फक्त अ आणि ब
Only A and B
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त अ आणि ब) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नीति आयोगाची (National Institution for Transforming India) स्थापना 1 जानेवारी 2015 रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या ठरावाद्वारे नियोजन आयोगाच्या जागी करण्यात आली.
• विधान अ बरोबर आहे: देशात सहकारी संघराज्यवादाला (Cooperative Federalism) चालना देणे आणि शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDGs) साध्य करणे हे याचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
• विधान ब बरोबर आहे: भारताचे पंतप्रधान हे नीति आयोगाचे पदसिद्ध अध्यक्ष (Ex-officio Chairperson) असतात.
• विधान क चुकीचे आहे: नीति आयोगाच्या रचनेत 8 पूर्णवेळ सदस्य नसतात; यात जास्तीत जास्त 4 पूर्णवेळ सदस्यांची तरतूद असते, ज्यांना राज्यमंत्री पदाचा दर्जा असतो.
• म्हणून फक्त विधान अ आणि ब बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: नीति आयोगाचे पदसिद्ध अध्यक्ष पंतप्रधान असून यात 8 नव्हे तर जास्तीत जास्त 4 पूर्णवेळ सदस्य असतात.

The correct answer is Option D (Only A and B).

Key Points:
• NITI Aayog (National Institution for Transforming India) was established via a Union Cabinet resolution on January 1, 2015, replacing the Planning Commission.
• Statement A is correct: Its core mandate is to foster Cooperative Federalism through structured support initiatives and to track/accelerate Sustainable Development Goals (SDGs).
• Statement B is correct: The Prime Minister of India serves as the Ex-officio Chairperson of NITI Aayog.
• Statement C is incorrect: The organizational structure of NITI Aayog does not provide for 8 full-time members; it typically features up to 4 Full-Time Members enjoying the rank of Minister of State (e.g., Prof. Ramesh Chand, Dr. V.K. Saraswat, Dr. V.K. Paul, and Dr. Arvind Virmani).
• Key Takeaway: NITI Aayog is chaired by the PM to foster cooperative federalism and has up to 4 full-time members, not 8.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔