राज्यसूचीमध्ये समाविष्ट असलेल्या विषयाबाबत संसदेला अधिकार आहे. खालीलपैकी कोणता कायदा संसदेने दोन किंवा अधिक घटक राज्यांच्या संमतीशिवाय मंजूर केलेला आहे?
(1) बक्षिस स्पर्धा कायदा, 1955
(2) नागरी जमीन (मर्यादा आणि नियंत्रण) कायदा, 1976
(3) अपहरण विरोधी कायदा, 1982
(4) जल (संवर्धन आणि प्रदुषण नियंत्रण) कायदा, 1974
राज्यसूचीमध्ये समाविष्ट असलेल्या विषयाबाबत संसदेला अधिकार आहे. खालीलपैकी कोणता कायदा संसदेने दोन किंवा अधिक घटक राज्यांच्या संमतीशिवाय मंजूर केलेला आहे?
(1) बक्षिस स्पर्धा कायदा, 1955
(2) नागरी जमीन (मर्यादा आणि नियंत्रण) कायदा, 1976
(3) अपहरण विरोधी कायदा, 1982
(4) जल (संवर्धन आणि प्रदुषण नियंत्रण) कायदा, 1974
Parliament shall have the power to legislate with respect to any matter included in the State List. Which one of the following acts passed by the Parliament was NOT enacted with the consent of two or more states ?
(1) Prize Competition Act, 1955
(2) Urban Land (Ceiling and Regulation) Act, 1976
(3) Anti Hijacking Act, 1982
(4) Water (Prevention and Control of Pollution) Act, 1974
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अपहरण विरोधी कायदा, 1982) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाच्या अनुच्छेद 252 नुसार दोन किंवा अधिक राज्यांच्या विधानसभांनी ठराव संमत करून संमती दिल्यास संसद राज्यसूचीतील विषयांवर कायदा करू शकते.
• कलम 252 अंतर्गत (राज्यांच्या संमतीने) संमत झालेले प्रमुख कायदे:
• 1. बक्षिस स्पर्धा कायदा, 1955 (Prize Competitions Act)
• 2. जल (प्रदूषण प्रतिबंध आणि नियंत्रण) कायदा, 1974
• 3. नागरी जमीन कमाल मर्यादा कायदा, 1976 (Urban Land Ceiling Act)
• अपहरण विरोधी कायदा, 1982 (Anti-Hijacking Act): हा कायदा आंतरराष्ट्रीय करार (हेग कन्व्हेन्शन, 1970) अमलात आणण्यासाठी संविधानाच्या कलम 253 आणि केंद्रसूचीतील हवाई वाहतूक विषयांतर्गत संसदेने स्वतःच्या अधिकारात मंजूर केला. यासाठी राज्यांच्या संमतीची आवश्यकता नव्हती.
• महत्त्वाची टीप: अपहरण विरोधी कायदा 1982 हा आंतरराष्ट्रीय करारासाठी (कलम 253) संमत झाला, राज्यांच्या संमतीने (कलम 252) नाही.
The correct answer is Option C (Anti Hijacking Act, 1982).
Key Points:
• Under Article 252 of the Constitution, Parliament can legislate on matters in the State List if the legislatures of two or more states pass resolutions requesting it.
• Notable Acts passed by Parliament under Article 252 (with consent of two or more states):
• 1. Prize Competitions Act, 1955 (Betting & gambling in State List)
• 2. Water (Prevention and Control of Pollution) Act, 1974 (Water in State List)
• 3. Urban Land (Ceiling and Regulation) Act, 1976 (Land in State List)
• Anti-Hijacking Act, 1982: This Act was enacted by Parliament under Article 253 (legislation for giving effect to international agreements, specifically the Hague Convention of 1970) and under Union List Entry 29/13 relating to civil aviation and air navigation. It did NOT require the consent or resolution of states.
• Key Takeaway: Anti-Hijacking Act, 1982 was enacted under Article 253 for international conventions, not under Article 252.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायाधिशाबाबत अयोग्य कथन ओळखा. (1) वय...
खालील विधाने विचारात घ्या. (a) अनुच्छेद-361 अनुसार राज्यपाल...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?