#33📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायाधिशाबाबत अयोग्य कथन ओळखा.
(1) वयाची 65 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत ते पद धारण करतात.
(2) ते राष्ट्रपतींना पत्र लिहून आपल्या पदाचा राजीनामा देऊ शकतात.
(3) लोकसभेच्या शिफारसीनुसार राष्ट्रपती त्यांना त्यांच्या पदावरुन पदच्युत करु शकतात.
(4) 100 सदस्यांच्या (लोकसभेबाबत) किंवा 50 सदस्यांच्या (राज्यसभेबाबत) स्वाक्षरीने सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायधिशांना पदच्युतीचा ठराव अध्यक्षांना/सभापतींना दिला जातो.

Select the incorrect statement about Judge of Supreme Court :
(1) He holds office until he attains the age of 65 years.
(2) He can resign his office by writing to the president.
(3) He can be removed from his office by the president on the recommendation of the Loksabha
(4) A removal motion of judge of Supreme Court signed by 100 members (In the case of Loksabha) or 50 members (In the case of Rajya Sabha) is to be given to the speaker/chairman.

पर्याय (Options):
a
वयाची 65 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत ते पद धारण करतात.
He holds office until he attains the age of 65 years.
b
ते राष्ट्रपतींना पत्र लिहून आपल्या पदाचा राजीनामा देऊ शकतात.
He can resign his office by writing to the president.
c
लोकसभेच्या शिफारसीनुसार राष्ट्रपती त्यांना त्यांच्या पदावरुन पदच्युत करु शकतात.
He can be removed from his office by the president on the recommendation of the Loksabha
✓ योग्य उत्तर
d
100 सदस्यांच्या (लोकसभेबाबत) किंवा 50 सदस्यांच्या (राज्यसभेबाबत) स्वाक्षरीने सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायधिशांना पदच्युतीचा ठराव अध्यक्षांना/सभापतींना दिला जातो.
A removal motion of judge of Supreme Court signed by 100 members (In the case of Loksabha) or 50 members (In the case of Rajya Sabha) is to be given to the speaker/chairman.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (लोकसभेच्या शिफारसीनुसार राष्ट्रपती त्यांना त्यांच्या पदावरुन पदच्युत करु शकतात.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अनुच्छेद 124 अंतर्गत सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचा कार्यकाळ आणि पदच्युती प्रक्रिया:
• विधान (3) अयोग्य आहे: राष्ट्रपती केवळ लोकसभेच्या शिफारशीवरून न्यायाधीशास पदावरून दूर करू शकत नाहीत. कलम 124(4) नुसार संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी (लोकसभा आणि राज्यसभा) एकाच अधिवेशनात विशेष बहुमताने अभिभाषण मंजूर करणे बंधनकारक असते.
• विधान (1) बरोबर आहे: सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश वयाची 65 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत पदावर राहतात.
• विधान (2) बरोबर आहे: ते राष्ट्रपतींना उद्देशून स्वतःच्या स्वाक्षरीने राजीनामा सादर करू शकतात.
• विधान (4) बरोबर आहे: न्यायाधीश (चौकशी) कायदा, 1968 नुसार पदच्युतीचा ठराव लोकसभेत मांडायचा असल्यास किमान 100 सदस्यांची आणि राज्यसभेत मांडायचा असल्यास किमान 50 सदस्यांची स्वाक्षरी आवश्यक असते.
• महत्त्वाची टीप: सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना पदच्युत करण्यासाठी संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे विशेष बहुमत आवश्यक असते, केवळ लोकसभेचे नाही.

The correct answer is Option C (He can be removed from his office by the president on the recommendation of the Loksabha).

Key Points:
• Constitutional provisions governing the tenure and removal of Supreme Court Judges under Article 124:
• Why Statement 3 is INCORRECT: A Supreme Court Judge cannot be removed solely on the recommendation of the Lok Sabha. Under Article 124(4), an address must be passed by BOTH Houses of Parliament (Lok Sabha AND Rajya Sabha) in the same session, supported by a special majority (a majority of total membership and not less than two-thirds of members present and voting).
• Statement 1 is correct: A judge holds office until attaining 65 years of age under Article 124(2).
• Statement 2 is correct: A judge can resign at any time by addressing a handwritten letter to the President under Article 124(2)(a).
• Statement 4 is correct: Under Section 3 of the Judges (Inquiry) Act, 1968, a removal motion requires signatures of at least 100 Lok Sabha members or 50 Rajya Sabha members.
• Key Takeaway: Removal of a Supreme Court judge requires an address by both Houses of Parliament with a special majority, not Lok Sabha alone.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔