#32📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य भारतीय संघराज्य आणि अमेरिकन संघराज्य या दोघांसाठी समान आहे ?

Which of the following is a feature common to both the Indian Federation and the American Federation?
पर्याय (Options):
a
संविधानाचा अर्थ लावण्यासाठी फेडरल सर्वोच्च न्यायालय
A Federal Supreme court to interpret the Constitution
✓ योग्य उत्तर
b
दुहेरी न्यायव्यवस्था
Dual judiciary
c
अविनाशी राज्यांचा अविनाशी संघ
An indestructible Union of indestructible states
d
एकात्मिक निवडणूक यंत्रणा
Integrated Election Machinery
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (संविधानाचा अर्थ लावण्यासाठी फेडरल सर्वोच्च न्यायालय) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय संघराज्य आणि अमेरिकन संघराज्य यांची तुलनात्मक वैशिष्ट्ये:
• समान वैशिष्ट्य: भारत आणि अमेरिका या दोन्ही देशांत संविधानाचा अंतिम अर्थ लावण्यासाठी आणि केंद्र-राज्य वाद सोडवण्यासाठी स्वतंत्र सर्वोच्च न्यायालय (Federal Supreme Court) अस्तित्वात आहे.
• दुहेरी न्यायव्यवस्था: अमेरिकेत दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था आहे, तर भारतात 'एकात्मिक न्यायव्यवस्था' (Integrated Judiciary) आहे.
• राज्यांचे अस्तित्व: अमेरिका हा 'अविनाशी राज्यांचा अविनाशी संघ' आहे, तर भारत हा 'विनाशी राज्यांचा अविनाशी संघ' आहे (संसदेला कलम 3 नुसार राज्यांच्या सीमा बदलण्याचा अधिकार आहे).
• निवडणूक यंत्रणा: भारतात केंद्र व राज्यांच्या निवडणुकांसाठी एकात्मिक निवडणूक आयोग (कलम 324) आहे, तर अमेरिकेत राज्यनिहाय विकेंद्रित यंत्रणा आहे.
• महत्त्वाची टीप: संविधानाचा अर्थ लावण्यासाठी स्वतंत्र सर्वोच्च न्यायालय असणे हे भारत व अमेरिकन संघराज्यातील सामाईक वैशिष्ट्य आहे.

The correct answer is Option A (A Federal Supreme court to interpret the Constitution).

Key Points:
• Comparative federal features between India and the United States:
• Common Feature: Both the Indian and American constitutional systems feature an independent Federal Supreme Court acting as the guardian and final interpreter of the Constitution and deciding disputes between the federal government and constituent units.
• Dual Judiciary: Present in the US (Federal courts and State courts), whereas India has a single integrated judiciary.
• Destructibility of Units: The US is described as "an indestructible Union of indestructible states", whereas India is an "indestructible Union of destructible states" (Parliament can alter state boundaries under Article 3).
• Election Machinery: India has an integrated central Election Commission (Article 324) for both Union and State legislatures, whereas the US has decentralized state-level election machinery.
• Key Takeaway: Both India and the US possess an independent federal Supreme Court to interpret the constitution.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔