#31📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which one of the following statements is incorrect?
पर्याय (Options):
a
वैधानिक अधिकारांच्या (Legislative powers) विभागणीपेक्षा कार्यकारी अधिकारांची (Executive powers) केंद्र व राज्यांतील विभागणी अधिक गुंतागुंतीची आहे.
The distribution of Executive Powers between the Union and the States is somewhat more complicated than that of the legislative powers.
b
हिंदी भाषेच्या विकासाची खात्री करण्यासाठी केन्द्र शासनास राज्य सरकारांना निर्देश देण्याचे अधिकार आहेत.
The Union has the power to give directions to the State Governments to ensure the development of the Hindi language.
c
वैधानिक अधिकारांबाबत केन्द्र आणि राज्य यांनी एकमेकांच्या संमतीने एकमेकांच्या निवडक (Exclusive) अधिकार क्षेत्रावर अतिक्रमण करणे योग्य नाही परंतू हेच कार्यकारी अधिकारांबाबत शक्य आहे.
As regards the Legislative powers, it is not competent for the Union and a state to encroach upon each other's exclusive jurisdiction by mutual consent, but this is possible as regards Executive powers.
d
वरीलपैकी एकही नाही.
None of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी एकही नाही.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भाग XI अंतर्गत केंद्र आणि राज्यांमधील वैधानिक व प्रशासकीय संबंधांचे विश्लेषण:
• विधान (1) योग्य आहे: सातव्या अनुसूचीतील तीन सूचींच्या तुलनेत कार्यकारी अधिकारांचे विभाजन आणि निर्देश देण्याची यंत्रणा अधिक गुंतागुंतीची आहे.
• विधान (2) योग्य आहे: राज्यघटनेच्या कलम 351 अंतर्गत हिंदी भाषेचा प्रसार आणि विकास करणे हे केंद्राचे कर्तव्य असून त्याबाबत राज्य शासनाला निर्देश देण्याचा अधिकार केंद्राला आहे.
• विधान (3) योग्य आहे: केंद्र आणि राज्य कायदेमंडळे आपापसातील संमतीने वैधानिक अधिकार क्षेत्राची देवाणघेवाण करू शकत नाहीत, परंतु कलम 258 व 258A अन्वये कार्यकारी कार्ये परस्परांच्या संमतीने एकमेकांवर सोपवू शकतात.
• तिन्ही विधाने बरोबर असल्याने पर्याय (4) 'वरीलपैकी एकही नाही' हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम 258 व 258A अन्वये केवळ कार्यकारी अधिकारांची परस्पर देवाणघेवाण शक्य आहे, वैधानिक अधिकारांची नाही.

The correct answer is Option D (None of the above).

Key Points:
• Distribution of powers between Union and States under Chapter I & II of Part XI:
• Statement 1 is correct: Legislative jurisdiction follows clear lists in the Seventh Schedule, whereas executive power division involves co-extensive jurisdictions, statutory delegations, and constitutional directions (Articles 256, 257).
• Statement 2 is correct: Under Article 351, it is the duty of the Union to promote the spread and development of the Hindi language, and the Union executive can issue directives to States in this regard.
• Statement 3 is correct: Legislative distribution cannot be modified by mutual consent of Union and State executive agreements, but under Article 258 and 258A, the Union and States can entrust executive functions to each other with mutual consent.
• Since all statements (1), (2), and (3) are constitutionally valid, option (4) 'None of the above' is the correct answer.
• Key Takeaway: Mutual delegation between Union and States is constitutionally permitted for executive functions (Art 258/258A), but not for legislative powers.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔