📅MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

केंद्र-राज्य कायदेविषयक संबंधाबाबत जोड्या लावा.
अनुच्छेद:
अ. २४७
ब. २४८
क. २४९
ड. २५०
तरतूद:
i. आणीबाणीची घोषणा लागू असल्यास राज्य सूचीमधील विषयांबाबत कायदे करण्याचा संसदेचा अधिकार
ii. कायदेविषयक उर्वरित अधिकार
iii. काही अतिरिक्त न्यायालये स्थापन करण्याविषयी संसदेचा अधिकार
iv. राष्ट्रीय हिताच्या दृष्टीने राज्य सूचीमधील विषयांबाबत कायदे करण्याचा संसदेचा अधिकार

Match the pairs regarding Center - State Legislative Relations.
Article:
a. 247
b. 248
c. 249
d. 250
Provision:
i. Power of Parliament to legislate with respect to any matter in the State list if a proclamation of emergency is in operation
ii. Residuary powers of legislation
iii. Power of Parliament to provide for the establishment of certain additional courts
iv. Power of Parliament to legislate with respect to a matter in the State list in the national interest

पर्याय (Options):
a
अ-i, ब-ii, क-iii, ड-iv
a-i, b-ii, c-iii, d-iv
b
अ-ii, ब-iii, क-iv, ड-i
a-ii, b-iii, c-iv, d-i
c
अ-iii, ब-ii, क-iv, ड-i
a-iii, b-ii, c-iv, d-i
✓ योग्य उत्तर
d
अ-iv, ब-i, क-ii, ड-iii
a-iv, b-i, c-ii, d-iii
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ-iii, ब-ii, क-iv, ड-i) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• केंद्र-राज्य कायदेविषयक संबंध (भाग XI, अनुच्छेद २४५-२५५):
• अनुच्छेद २४७: संसदेने केलेल्या कायद्यांच्या चांगल्या प्रशासनासाठी काही अतिरिक्त न्यायालये स्थापन करण्याचा संसदेचा अधिकार → अ - iii.
• अनुच्छेद २४८: उर्वरित कायदेविषयक अधिकार (समवर्ती किंवा राज्य सूचीमध्ये समाविष्ट नसलेल्या कोणत्याही विषयावर कायदे करण्याचा अधिकार संसदेला आहे) → ब - ii.
• अनुच्छेद २४९: राज्यसभेने २/३ बहुमताने ठराव संमत केल्यास राष्ट्रीय हिताच्या दृष्टीने राज्य सूचीतील विषयांवर कायदे करण्याचा संसदेचा अधिकार → क - iv.
• अनुच्छेद २५०: राष्ट्रीय आणीबाणी लागू असताना राज्य सूचीतील कोणत्याही विषयावर कायदे करण्याचा संसदेचा अधिकार → ड - i.
• अचूक जोड्या: अ-iii, ब-ii, क-iv, ड-i.
• म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय (३) आहे.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद २४७: अतिरिक्त न्यायालये; अनुच्छेद २४८: उर्वरित अधिकार; अनुच्छेद २४९: राष्ट्रीय हितासाठी कायदा; अनुच्छेद २५०: आणीबाणीतील कायदा.

The correct answer is Option C (a-iii, b-ii, c-iv, d-i).

Key Points:
• Centre-State Legislative Relations (Part XI, Articles 245–255):
• Article 247: Power of Parliament to provide for the establishment of certain additional courts for the better administration of laws made by Parliament → a - iii.
• Article 248: Residuary powers of legislation (Parliament has exclusive power to make laws on any matter not enumerated in the Concurrent or State List) → b - ii.
• Article 249: Power of Parliament to legislate with respect to a matter in the State List in the national interest (when Rajya Sabha passes a resolution supported by not less than two-thirds of members present and voting) → c - iv.
• Article 250: Power of Parliament to legislate with respect to any matter in the State List if a Proclamation of Emergency is in operation → d - i.
• Matching sequence: a-iii, b-ii, c-iv, d-i.
• Hence, Option (3) is the correct answer.
• Key Takeaway: Art 247: Additional courts; Art 248: Residuary powers; Art 249: State list in national interest; Art 250: State list during emergency.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔