📅MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

योग्य कथन/ने ओळखा.
अ. राज्य निवडणूक आयुक्ताची नियुक्ती ही राज्याच्या राज्यपालाद्वारे केली जाते.
ब. राज्य निवडणूक आयुक्ताची पदच्युती राज्यपाल करू शकतो.

Select the correct statement/s.
A. The State Election Commissioner is appointed by the Governor of the State.
B. The State Election Commissioner can be removed by the Governor.

पर्याय (Options):
a
फक्त अ
Only A
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त ब
Only B
c
अ व ब दोन्ही
Both A and B
d
यापैकी नाही
None of these
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्य निवडणूक आयुक्त (अनुच्छेद २४३-K):
• भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २४३-K(१) नुसार, राज्यातील पंचायत व नगरपालिकांच्या सर्व निवडणुकांसाठी मतदार याद्या तयार करण्याचे आणि त्या निवडणुकांचे संचालन करण्याचे सर्व अधिकार राज्य निवडणूक आयोगाकडे निहित असतील, ज्यामध्ये राज्यपालांद्वारे नियुक्त केलेला एक राज्य निवडणूक आयुक्त असेल. त्यामुळे विधान 'अ' बरोबर आहे.
• अनुच्छेद २४३-K(२) च्या परंतुकानुसार, राज्य निवडणूक आयुक्तास केवळ उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाप्रमाणेच आणि त्याच कारणावरून पदच्युत करता येते, अन्यथा नाही. म्हणजेच पदच्युतीचा अधिकार संसदेच्या महाभियोग ठरावावर भारताच्या राष्ट्रपतींना आहे; राज्यपालांना त्यांना पदावरून दूर करण्याचा अधिकार नाही. त्यामुळे विधान 'ब' चूक आहे.
• म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय (१) 'फक्त अ' हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: राज्य निवडणूक आयुक्तांची नियुक्ती राज्यपाल करतात; परंतु पदच्युती केवळ उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाप्रमाणे राष्ट्रपतींद्वारेच होऊ शकते.

The correct answer is Option A (Only A).

Key Points:
• State Election Commissioner (Article 243K):
• Under Article 243K(1) of the Constitution of India, the superintendence, direction, and control of the preparation of electoral rolls for, and the conduct of, all elections to the Panchayats and Municipalities shall be vested in a State Election Commission consisting of a State Election Commissioner to be appointed by the Governor. Hence, Statement A is correct.
• Under the proviso to Article 243K(2), the State Election Commissioner shall not be removed from his office except in like manner and on the like grounds as a Judge of a High Court. This means removal requires an order of the President of India following an address by both Houses of Parliament supported by a special majority on grounds of proved misbehaviour or incapacity. The Governor cannot remove the State Election Commissioner. Hence, Statement B is incorrect.
• Therefore, only statement A is correct.
• Key Takeaway: The State Election Commissioner is appointed by the Governor but can be removed only like a High Court Judge (by the President).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔