खालीलपैकी कोणती भारतीय संविधानाची एकात्मक वैशिष्टे आहेत ?
अ. स्वतंत्र न्यायपालिका
ब. सत्तेचे विभाजन
क. एकात्मक न्यायपालिका
ड. संविधानाची लवचिकता
इ. राज्य प्रतिनिधित्वामध्ये समानता नाही
खालीलपैकी कोणती भारतीय संविधानाची एकात्मक वैशिष्टे आहेत ?
अ. स्वतंत्र न्यायपालिका
ब. सत्तेचे विभाजन
क. एकात्मक न्यायपालिका
ड. संविधानाची लवचिकता
इ. राज्य प्रतिनिधित्वामध्ये समानता नाही
Which of the following features are unitary features of Indian Constitution?
A. Independent Judiciary
B. Division of Powers
C. Integrated Judiciary
D. Flexibility of the Constitution
E. No equality of State representation
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त क, ड, इ) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाची संघराज्यात्मक वि. एकात्मक वैशिष्ट्ये:
• संघराज्यात्मक (Federal) वैशिष्ट्ये:
• सत्तेचे विभाजन (Division of Powers) [ब]
• स्वतंत्र न्यायव्यवस्था (Independent Judiciary) [अ]
• लिखित व सर्वोच्च राज्यघटना, द्विगृही कायदेमंडळ.
• एकात्मक (Unitary) वैशिष्ट्ये:
• एकात्मक न्यायपालिका (Integrated Judiciary) [क]: केंद्र व राज्यांचे कायदे राबवणारी सर्वोच्च न्यायालयाच्या नेतृत्वाखालील एकसंध न्यायव्यवस्था.
• संविधानाची लवचिकता (Flexibility of Constitution) [ड]: संसदेद्वारे सहजरीत्या होणाऱ्या घटनादुरुस्त्या.
• राज्यांच्या प्रतिनिधित्वात समानता नसणे [इ]: लोकसंख्येवर आधारित राज्यसभेतील असमान जागा वाटप (अमेरिकेसारखी सर्व राज्यांना समान प्रतिनिधित्व देणारी पद्धत भारतात नाही).
• म्हणून क, ड आणि इ ही भारतीय संविधानाची एकात्मक वैशिष्ट्ये आहेत.
• अचूक उत्तर पर्याय (३) 'फक्त क, ड, इ' आहे.
• महत्त्वाची टीप: एकात्मक न्यायपालिका, घटनेची लवचिकता आणि राज्यसभेत राज्यांचे असमान प्रतिनिधित्व ही संविधानाची एकात्मक वैशिष्ट्ये आहेत.
The correct answer is Option C (Only C, D, E).
Key Points:
• Federal vs Unitary Features of the Indian Constitution:
• Federal Features (संघराज्यात्मक वैशिष्ट्ये):
• Division of Powers (सत्तेचे विभाजन) between Centre and States via Seventh Schedule [B].
• Independent Judiciary (स्वतंत्र न्यायपालिका) to protect constitutional limits [A].
• Written Constitution, Supremacy of the Constitution, Rigidity of certain constitutional provisions, and Bicameralism.
• Unitary / Non-Federal Features (एकात्मक वैशिष्ट्ये):
• Integrated Judiciary (एकात्मक न्यायपालिका) [C]: A single hierarchical judicial pyramid enforces both central and state laws.
• Flexibility of the Constitution (संविधानाची लवचिकता) [D]: Major portions of the Constitution can be amended unilaterally by Parliament by simple or special majority without state ratification.
• No equality of State representation (राज्य प्रतिनिधित्वामध्ये समानता नाही) [E]: Rajya Sabha seats are allocated based on population (unlike the US Senate where every state gets equal representation).
• Thus, C, D, and E are unitary features.
• Hence, Option (3) Only C, D, E is the correct answer.
• Key Takeaway: Integrated judiciary, constitutional flexibility, and unequal representation of states in Rajya Sabha are unitary features.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
केंद्र-राज्य कायदेविषयक संबंधाबाबत जोड्या लावा. अनुच्छेद: अ....
राज्य मंत्रिमंडळाच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या. i....
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
