भारतीय राज्यघटनेमध्ये दुरुस्ती करण्याच्या प्रक्रियेची सुरुवात खालीलपैकी कोण करते ?
(a) लोकसभा
(b) राज्यसभा
(c) पंतप्रधान
(d) राष्ट्रपती
(e) कायदा मंत्री
पर्यायी उत्तरे :
भारतीय राज्यघटनेमध्ये दुरुस्ती करण्याच्या प्रक्रियेची सुरुवात खालीलपैकी कोण करते ?
(a) लोकसभा
(b) राज्यसभा
(c) पंतप्रधान
(d) राष्ट्रपती
(e) कायदा मंत्री
पर्यायी उत्तरे :
An amendment to the Constitution of India can be initiated by the:
(a) Lok Sabha
(b) Rajya Sabha
(c) Prime Minister
(d) President
(e) Law Minister
Answer options :
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्यघटना दुरुस्तीची प्रक्रिया (कलम ३६८):
• कलम ३६८(२): या कलमानुसार घटनादुरुस्ती विधेयकाची सुरुवात केवळ संसदेच्या कोणत्याही सभागृहात (म्हणजेच लोकसभा किंवा राज्यसभा) विधेयक मांडूनच केली जाऊ शकते.
• राज्यांना किंवा वैयक्तिक पदांना अधिकार नाही: राज्य विधिमंडळाला घटनादुरुस्ती विधेयक सुरू करण्याचा अधिकार नसतो; तसेच राष्ट्रपती किंवा पंतप्रधान स्वतंत्रपणे घटनादुरुस्ती सुरू करू शकत नाहीत.
• कलम ३६८ ची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये:
• हे विधेयक मंत्री किंवा खाजगी सदस्य मांडू शकतात.
• यासाठी राष्ट्रपतींच्या पूर्वपरवानगीची आवश्यकता नसते.
• दोन्ही सभागृहांनी स्वतंत्रपणे विशेष बहुमताने विधेयक संमत करणे बंधनकारक असते.
• घटनादुरुस्ती विधेयकावर मतभेद झाल्यास संसदेची संयुक्त बैठक बोलविण्याची कोणतीही तरतूद नाही.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३६८ अन्वये घटनादुरुस्ती विधेयक केवळ संसदेच्या कोणत्याही एका सभागृहात (लोकसभा किंवा राज्यसभा) मांडूनच सुरू करता येते.
The correct answer is Option A ((a) and (b)).
Key Points:
• Procedure for Amendment of the Constitution (Article 368):
• Article 368(2): Explicitly provides that an amendment of this Constitution may be initiated only by the introduction of a Bill for the purpose in either House of Parliament (i.e., Lok Sabha or Rajya Sabha).
• No Initiation by State Legislatures or Individuals: A constitutional amendment cannot be initiated in state legislatures, nor by the President, Prime Minister, or executive offices in their personal capacity.
• Key Features of Article 368:
• The bill can be introduced by a minister or a private member.
• It does NOT require prior permission of the President.
• Must be passed in each House by a special majority (majority of total membership + 2/3rd members present and voting).
• There is NO provision for a joint sitting in case of disagreement.
• Key Takeaway: Under Article 368, a Constitutional Amendment Bill can be initiated ONLY in either House of Parliament (Lok Sabha or Rajya Sabha).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने लक्षात घ्या : (a) भारतीय संसदेत 1968 मध्ये सर्व...
भारताच्या निवडणूक आयोगासंदर्भात दिलेल्या विधानांपैकी कोणते व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?