#12📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

भारताच्या निवडणूक आयोगासंदर्भात दिलेल्या विधानांपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which of the given statement is false regarding the Election Commission of India?
पर्याय (Options):
a
हा आयोग एक मुख्य निवडणूक आयुक्त व तीन निवडणूक आयुक्त मिळून बनलेला आहे.
The body is comprised of a Chief Election Commissioner and three Election Commissioners.
✓ योग्य उत्तर
b
मुख्य निवडणूक आयुक्त व निवडणूक आयुक्त यांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.
The President appoints the Chief Election Commissioner and the Election Commissioners.
c
त्यांचा कालावधी सहा वर्षांचा असतो किंवा वयाच्या 65 वर्षापर्यंत असतो यातील जो अगोदर पूर्ण होईल तो.
They have a tenure of six years on upto the age of 65 years whichever is earlier.
d
यापैकी नाही.
None of above.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (हा आयोग एक मुख्य निवडणूक आयुक्त व तीन निवडणूक आयुक्त मिळून बनलेला आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचा निवडणूक आयोग (कलम ३२४):
• पर्याय (१) चुकीचा आहे: निवडणूक आयोगामध्ये एक मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि दोन अन्य निवडणूक आयुक्त असतात (एकूण ३ सदस्य). तीन निवडणूक आयुक्त नसतात, त्यामुळे हे विधान चुकीचे ठरते.
• पर्याय (२) बरोबर आहे: कलम ३२४(२) नुसार मुख्य निवडणूक आयुक्त व इतर निवडणूक आयुक्तांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.
• पर्याय (३) बरोबर आहे: आयुक्तांचा कार्यकाळ ६ वर्षे किंवा वयाची ६५ वर्षे (जे आधी पूर्ण होईल ते) इतका असतो.
• ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: १९५० ते १९८९ पर्यंत निवडणूक आयोग एकसदस्यीय होता. १ ऑक्टोबर १९९३ पासून तो कायमस्वरूपी त्रिसदस्यीय आयोग म्हणून कार्यरत आहे. सर्व आयुक्तांना समान वेतन व सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांइतके अधिकार असतात.
• महत्त्वाची टीप: निवडणूक आयोग हा १ मुख्य निवडणूक आयुक्त + २ निवडणूक आयुक्त अशा ३ सदस्यांचा असतो; नियुक्ती राष्ट्रपती करतात (कार्यकाळ ६ वर्षे किंवा वय ६५ वर्षे).

The correct answer is Option A (The body is comprised of a Chief Election Commissioner and three Election Commissioners.).

Key Points:
• Election Commission of India (Article 324):
• Statement 1 is FALSE: The Election Commission consists of the Chief Election Commissioner (CEC) and two other Election Commissioners (Total 3 members), NOT three Election Commissioners.
• Statement 2 is TRUE: As per Article 324(2), the President appoints the Chief Election Commissioner and other Election Commissioners.
• Statement 3 is TRUE: Under the Election Commission (Conditions of Service of Election Commissioners and Transaction of Business) Act, 1991, they hold office for a term of 6 years or until the age of 65 years, whichever is earlier.
• Evolution: Initially a single-member body from 1950 to Oct 1989; made multi-member briefly, and permanently became a 3-member body on October 1, 1993.
• Key Takeaway: The Election Commission consists of 1 CEC and 2 ECs (total 3 members), appointed by the President for 6 years or up to age 65.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔