#13📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) राज्य मानवी हक्क आयोग केवळ राज्यसूचीतील विषयाबाबतच्या मानवी हक्क उल्लंघनांची चौकशी करू शकतो.
(b) राज्य मानवी हक्क आयोगाचे अध्यक्ष आणि सदस्यांची नेमणूक आणि पदच्युती राज्यपाल करतो.
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements:
(a) A State Human Rights Commission can inquire into violation of human rights only in respect of subjects mentioned in the state list.
(b) The Chairperson and members of a State Human Rights Commission are appointed and removed by the Governor.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
विधान (a) बरोबर (b) चुकीचे आहे.
Statement (a) is correct, (b) is false.
b
विधान (b) बरोबर (a) चुकीचे आहे.
Statement (b) is correct, (a) is false.
c
दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.
Both the statements are correct.
d
दोन्ही विधाने चुकीची आहेत.
Both the statements are false.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (दोन्ही विधाने चुकीची आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्य मानवी हक्क आयोग (मानवी हक्क संरक्षण कायदा, १९९३):
• विधान (a) चुकीचे आहे: कायद्याच्या कलम २१(५) नुसार, राज्य मानवी हक्क आयोग सातव्या अनुसूचीतील राज्यसूची (List II) आणि समवर्ती सूची (List III) या दोन्ही सूचींमधील विषयांसंबंधी मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाची चौकशी करू शकतो; केवळ राज्यसूचीपुरता तो मर्यादित नाही.
• विधान (b) चुकीचे आहे: राज्य मानवी हक्क आयोगाचे अध्यक्ष आणि सदस्यांची नेमणूक राज्यपाल करतात (मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या शिफारशीनुसार), परंतु त्यांना पदावरून दूर करण्याचा अधिकार केवळ राष्ट्रपतींना आहे (सर्वोच्च न्यायालयाच्या चौकशीनंतर). राज्यपाल त्यांना पदच्युत करू शकत नाहीत.
• म्हणूनच, दोन्ही विधाने चुकीची (असत्य) आहेत.
• महत्त्वाची टीप: राज्य मानवाधिकार आयोग राज्य व समवर्ती सूचीतील विषयांची चौकशी करतो; अध्यक्षांची नियुक्ती राज्यपाल करतात, पण पदच्युती केवळ राष्ट्रपतीच करू शकतात.

The correct answer is Option D (Both the statements are false.).

Key Points:
• State Human Rights Commission (Protection of Human Rights Act, 1993):
• Statement (a) is FALSE: Under Section 21(5) of the Act, the SHRC can inquire into violations of human rights in respect of matters specified in both the State List (List II) and the Concurrent List (List III) of the Seventh Schedule (not only the State list).
• Statement (b) is FALSE: While the Chairperson and members of SHRC are appointed by the Governor (on the recommendation of a committee headed by the Chief Minister), they can be removed ONLY by the President of India (on grounds of proven misbehaviour or incapacity after a Supreme Court inquiry under Section 23). The Governor does NOT have the power to remove them.
• Therefore, both statements are false.
• Key Takeaway: SHRC inquires into matters in both State and Concurrent lists; members are appointed by the Governor but removed ONLY by the President.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔