खालील विधाने लक्षात घ्या :
(a) भारतीय संसदेत 1968 मध्ये सर्वप्रथम लोकपाल विधेयक मांडण्यात आले होते.
(b) भारतात लोकपाल ही संस्था अद्यापही अस्तित्वात येवू शकलेली नाही. (जून 2018 पर्यंत)
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बिनचूक आहे?
खालील विधाने लक्षात घ्या :
(a) भारतीय संसदेत 1968 मध्ये सर्वप्रथम लोकपाल विधेयक मांडण्यात आले होते.
(b) भारतात लोकपाल ही संस्था अद्यापही अस्तित्वात येवू शकलेली नाही. (जून 2018 पर्यंत)
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बिनचूक आहे?
Consider the following statements:
(a) The first Lokpal bill was introduced in the Parliament in 1968.
(b) The Institution of Lokpal has not yet come into existence in India. (Upto June 2018)
Which of the above statements is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोन्हीही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील लोकपाल संस्थेची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी:
• विधान (a) बरोबर आहे: प्रथम प्रशासकीय सुधारणा आयोगाच्या (१९६६) शिफारशीवरून संसदेत सर्वप्रथम मे १९६८ मध्ये चौथे लोकसभेत लोकपाल विधेयक मांडले गेले होते. लोकसभेत ते संमत झाले तरी लोकसभा विसर्जित झाल्यामुळे ते संपुष्टात आले.
• विधान (b) बरोबर आहे: लोकपाल आणि लोकायुक्त कायदा, २०१३ हा १६ जानेवारी २०१४ रोजी लागू झाला असला तरी, जून २०१८ पर्यंत प्रत्यक्ष लोकपाल पदाची नियुक्ती झालेली नव्हती. भारताचे पहिले लोकपाल म्हणून निवृत्त न्यायमूर्ती पिनाकी चंद्र घोष यांची नियुक्ती मार्च २०१९ मध्ये झाली.
• त्यामुळे जून २०१८ पर्यंतच्या संदर्भात दोन्ही विधाने अगदी बिनचूक आहेत.
• महत्त्वाची टीप: पहिले लोकपाल विधेयक १९६८ मध्ये मांडले गेले होते; २०१३ चा कायदा अस्तित्वात असूनही प्रत्यक्ष लोकपाल नियुक्ती मार्च २०१९ मध्ये झाली.
The correct answer is Option C (Both).
Key Points:
• History and Establishment of the Lokpal in India:
• Statement (a) is correct: The first Lokpal Bill was introduced in the 4th Lok Sabha in May 1968 by the Indira Gandhi government (based on the recommendations of the First Administrative Reforms Commission, 1966 headed by Morarji Desai/K. Hanumanthaiah). It was passed by Lok Sabha but lapsed due to the dissolution of the house.
• Statement (b) is correct: Although the Lokpal and Lokayuktas Act, 2013 came into force on January 16, 2014, the actual appointment of the chairperson and members was delayed. Up to June 2018, the institution of Lokpal had not yet come into existence. (India's first Lokpal, retired Justice Pinaki Chandra Ghose, along with other members, took oath in March 2019).
• Both statements (a) and (b) are historically accurate as of June 2018.
• Key Takeaway: The first Lokpal Bill was introduced in 1968; although enacted in 2013, the institution officially came into existence in March 2019.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतीय संसदेमध्ये खात्यांशी संबंधित _____ स्थायी समित्या आहे...
भारतीय राज्यघटनेमध्ये दुरुस्ती करण्याच्या प्रक्रियेची सुरुवा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?