खालीलपैकी कोणता नकाराधिकार भारताचे राष्ट्रपती वापरू शकत नाहीत ?

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (गुणात्मक) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रपतींचे नकाराधिकार (Veto Powers):
• घटनात्मक सिद्धांतानुसार नकाराधिकाराचे चार प्रकार पडतात:
• १. निरंकुश नकाराधिकार (Absolute Veto): विधेयकाला संमती राखून ठेवणे (भारतीय राष्ट्रपतींकडे उपलब्ध).
• २. निलंबनात्मक नकाराधिकार (Suspensive Veto): विधेयक पुनर्विचारासाठी परत पाठवणे, जे संसदेने साध्या बहुमताने पुन्हा संमत केल्यास संमती देणे बंधनकारक ठरते (भारतीय राष्ट्रपतींकडे उपलब्ध).
• ३. पॉकेट नकाराधिकार (Pocket Veto): विधेयकावर कोणताही निर्णय न घेता ते अनिर्दिष्ट काळासाठी प्रलंबित ठेवणे (भारतीय राष्ट्रपतींकडे उपलब्ध).
• ४. गुणात्मक नकाराधिकार (Qualified Veto): असा नकाराधिकार जो कायदेमंडळ केवळ विशेष बहुमतानेच (उदा. २/३ बहुमत) खोडून काढू शकते (उदा. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष).
• भारतीय राष्ट्रपतींना गुणात्मक (Qualified) नकाराधिकार मिळालेला नाही.
• त्यामुळे पर्याय क्रमांक (2) 'गुणात्मक' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय राष्ट्रपतींना निरंकुश, निलंबनात्मक व पॉकेट नकाराधिकार प्राप्त आहेत, मात्र गुणात्मक (Qualified) नकाराधिकार नाही.