📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान चूकीचे आहे ?
(1) राष्ट्रपती जसा संघराज्याचा घटनात्मक प्रमुख आहे, तसा राज्यपाल हा त्याच्या राज्याचा घटनात्मक प्रमुख आहे.
(2) राज्यपाल हा केन्द्रातील राष्ट्रपती प्रमाणेच नामधारी प्रमुखाची प्रतिकृती आहे.
(3) भारताच्या राष्ट्रपती प्रमाणेच राज्यपालाचे विवेकाधीन अधिकार क्षेत्र स्पष्टपणे शब्दांकित करण्यांत आलेले आहे.
(4) वरीलपैकी एकही नाही

Which one of the following statements is incorrect?
(1) The Governor is the constitutional head of his state just as the President is of the Union.
(2) The Governor is the model of a nominal head like the President at the Centre.
(3) The Governor has clearly spelt out specific areas of discretionary powers just as the President of India.
(4) None of the above

पर्याय (Options):
a
राष्ट्रपती जसा संघराज्याचा घटनात्मक प्रमुख आहे, तसा राज्यपाल हा त्याच्या राज्याचा घटनात्मक प्रमुख आहे.
The Governor is the constitutional head of his state just as the President is of the Union.
b
राज्यपाल हा केन्द्रातील राष्ट्रपती प्रमाणेच नामधारी प्रमुखाची प्रतिकृती आहे.
The Governor is the model of a nominal head like the President at the Centre.
c
भारताच्या राष्ट्रपती प्रमाणेच राज्यपालाचे विवेकाधीन अधिकार क्षेत्र स्पष्टपणे शब्दांकित करण्यांत आलेले आहे.
The Governor has clearly spelt out specific areas of discretionary powers just as the President of India.
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी एकही नाही
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (भारताच्या राष्ट्रपती प्रमाणेच राज्यपालाचे विवेकाधीन अधिकार क्षेत्र स्पष्टपणे शब्दांकित करण्यांत आलेले आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान 1 व 2 बरोबर आहेत: राष्ट्रपती ज्याप्रमाणे केंद्राचे घटनात्मक व नामधारी प्रमुख असतात, त्याचप्रमाणे राज्यपाल राज्याचे घटनात्मक व नामधारी प्रमुख असतात.
• विधान 3 चुकीचे आहे: राज्यघटनेच्या कलम 163(1) व 163(2) मध्ये राज्यपालांचे स्वेच्छाधीन/विवेकाधीन अधिकार स्पष्टपणे शब्दांकित (Explicitly spelt out) करण्यात आलेले आहेत, परंतु भारताच्या राष्ट्रपतींचे स्वेच्छाधीन अधिकार संविधानात कुठेही स्पष्ट शब्दांत नमूद नाहीत (राष्ट्रपतींचे अधिकार परिस्थितीजन्य असतात).
• त्यामुळे विधान 3 हे चुकीचे ठरते (पर्याय 3).
• महत्त्वाची टीप: राज्यघटनेच्या कलम 163 मध्ये राज्यपालांचे स्वेच्छाधीन अधिकार स्पष्टपणे नमूद आहेत, मात्र राष्ट्रपतींसाठी असे थेट शब्द नाहीत.

The correct answer is Option C (The Governor has clearly spelt out specific areas of discretionary powers just as the President of India.).

Key Points:
• Statement 1 & 2: The Governor is indeed the constitutional and titular/nominal head of the state executive under Article 153 and 154, mirroring the President at the Union level.
• Statement 3 is incorrect: The Constitution explicitly provides for the Governor's discretion in the text of the Constitution itself under Article 163(1) and Article 163(2). In contrast, the Constitution does NOT explicitly spell out discretionary powers for the President of India; presidential discretion is purely situational/implicit.
• Therefore, equating the President and Governor regarding explicitly worded constitutional discretion is legally false (Option 3).
• Key Takeaway: The Governor's discretionary powers are explicitly mentioned in Article 163, whereas the President has no express constitutional discretion.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔