📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

चुकीचे विधान ओळखा.
(1) 'उपमुख्यमंत्री' हे पद घटनात्मक नाही.
(2) अग्रक्रम तालिकेत उपमुख्यमंत्री आणि राज्यसभेचे उपाध्यक्ष यांचे स्थान बरोबरीचे आहे.
(3) एखाद्या राज्यात एकापेक्षा अधिक उपमुख्यमंत्री असू शकतात; पण पांच पेक्षा जास्त नाही.
(4) वरील सर्व

Which of the following statements is incorrect?
(1) The post of 'Deputy Chief Minister' is not a constitutional one.
(2) In order of precedence Deputy Chief Minister stands at a similar position as Deputy Chairman of Rajya Sabha.
(3) There can be more than one Deputy Chief Minister but not more than five in any one state.
(4) All of the above

पर्याय (Options):
a
'उपमुख्यमंत्री' हे पद घटनात्मक नाही.
The post of 'Deputy Chief Minister' is not a constitutional one.
b
अग्रक्रम तालिकेत उपमुख्यमंत्री आणि राज्यसभेचे उपाध्यक्ष यांचे स्थान बरोबरीचे आहे.
In order of precedence Deputy Chief Minister stands at a similar position as Deputy Chairman of Rajya Sabha.
c
एखाद्या राज्यात एकापेक्षा अधिक उपमुख्यमंत्री असू शकतात; पण पांच पेक्षा जास्त नाही.
There can be more than one Deputy Chief Minister but not more than five in any one state.
✓ योग्य उत्तर
d
वरील सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (एखाद्या राज्यात एकापेक्षा अधिक उपमुख्यमंत्री असू शकतात; पण पांच पेक्षा जास्त नाही.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान 1 बरोबर आहे: 'उपमुख्यमंत्री' या पदाचा राज्यघटनेत कुठेही उल्लेख नाही, ते घटनाबाह्य (Non-constitutional) व केवळ राजकीय सोयीचे पद असून ते कॅबिनेट मंत्री दर्जाचेच असतात.
• विधान 2 बरोबर आहे: अग्रक्रम तालिकेत (Order of Precedence) उपमुख्यमंत्र्यांना राज्यसभेचे उपसभापती व तत्सम पदांच्या समकक्ष स्थान दिले जाते.
• विधान 3 चुकीचे आहे: राज्यघटनेत किंवा कोणत्याही कायद्यात उपमुख्यमंत्र्यांची संख्या 'पाच पेक्षा जास्त असू शकत नाही' अशी कोणतीही कमाल मर्यादा निश्चित केलेली नाही. (केवळ कलम 164(1A) नुसार एकूण मंत्रिमंडळावर 15% चे बंधन असते).
• चुकीचे विधान विचारल्याने पर्याय 3 हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: उपमुख्यमंत्री पद हे गैर-घटनात्मक असून राज्यात 5 पेक्षा जास्त उपमुख्यमंत्री असू नयेत असा कोणताही कायदेशीर नियम नाही.

The correct answer is Option C (There can be more than one Deputy Chief Minister but not more than five in any one state.).

Key Points:
• Statement 1: The post of Deputy Chief Minister is purely extra-constitutional and political; constitutionally, they are sworn in simply as a Cabinet Minister.
• Statement 2: In official state/national orders of precedence, Deputy Chief Ministers generally rank alongside equivalent dignitary positions like the Deputy Chairman of Rajya Sabha.
• Statement 3 is incorrect: There is no statutory or constitutional limit capping the number of Deputy Chief Ministers at five. States (e.g., Andhra Pradesh with 5, or Uttar Pradesh with 2, etc.) can appoint as many as politically expedient, subject only to the overall 15% limit on Council of Ministers under Article 164(1A).
• Therefore, statement 3 is incorrect (Option 3).
• Key Takeaway: The post of Deputy Chief Minister is non-constitutional and carries no statutory cap limiting it to five.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔