पुढील दोनपैकी कोणते विधान योग्य आहे ?
(a) लोकसभेतून लोक लेखा समिती करता सदस्य निवडीसाठी कोणत्याही परिस्थितीत निवडणूक आवश्यक आहे.
(b) नियमाप्रमाणे लोकलेखा समितीचे अध्यक्षपद मुख्य विरोधी पक्षाच्या सदस्याकडे जाते.
पर्याय :
पुढील दोनपैकी कोणते विधान योग्य आहे ?
(a) लोकसभेतून लोक लेखा समिती करता सदस्य निवडीसाठी कोणत्याही परिस्थितीत निवडणूक आवश्यक आहे.
(b) नियमाप्रमाणे लोकलेखा समितीचे अध्यक्षपद मुख्य विरोधी पक्षाच्या सदस्याकडे जाते.
पर्याय :
Which of the following two statements is correct?
(a) An election is ought to be held for selecting candidates from Lok Sabha on the Public Accounts Committee.
(b) By rule the Chairman of the Public Accounts Committee is a member of the main opposition party.
Option:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (कोणतेही नाही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकलेखा समिती (PAC) नियम आणि संकेत:
• निवडणुकीचा नियम: लोकसभेच्या नियमांनुसार एकल संक्रमणीय मताद्वारे प्रमाणशीर प्रतिनिधित्वाने सदस्य निवडले जातात; परंतु 'कोणत्याही परिस्थितीत प्रत्यक्ष निवडणूक आवश्यकच आहे' हा दावा चुकीचा आहे, कारण जागांइतकेच अर्ज आल्यास निवडणूक न होता बिनविरोध निवड होते. त्यामुळे विधान (a) अयोग्य आहे.
• विरोधी पक्षाचा अध्यक्ष: 1967 पासून लोकलेखा समितीचा अध्यक्ष विरोधी पक्षाचा असणे हा एक संसदीय संकेत (Convention) आहे, कोणताही लिखित नियम (Rule) नाही; लोकसभेच्या नियमांनुसार अध्यक्ष नेमण्याचा अंतिम अधिकार सभापतींचा असतो. त्यामुळे विधान (b) अयोग्य आहे.
• दोन्ही विधाने चुकीची असल्याने 'कोणतेही नाही' हा पर्याय योग्य ठरतो.
• पर्याय क्रमांक (3) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: लोकलेखा समितीचा अध्यक्ष विरोधी पक्षाचा असणे हा 'संकेत' आहे, लिखित 'नियम' नाही; त्यामुळे दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत.
The correct answer is Option C (Neither).
Key Points:
• Public Accounts Committee Rules and Conventions:
• Election vs Uncontested Selection: Rule 309 of Lok Sabha specifies that members shall be elected according to proportional representation by means of single transferable vote. However, statement (a) claims an election is necessary *'under any circumstances'* ('कोणत्याही परिस्थितीत'). In practice, if the number of candidates nominated equals the number of vacancies, they are declared elected unopposed without conducting an actual poll. Statement (a) is incorrect.
• Opposition Chairman is a Convention, Not a Rule: Under Rule 309, the Chairman is appointed by the Speaker from amongst its Lok Sabha members. Appointing an opposition member as PAC Chairman (started in 1967 with Minoo Masani) is an informal parliamentary convention, NOT a statutory rule. Statement (b) is incorrect.
• Since neither statement is legally or procedurally accurate, Neither is correct.
• Option (3) is the correct answer according to the official key.
• Key Takeaway: Selecting an opposition member as PAC Chairman is a convention (not a formal rule); elections are not held if candidates are unopposed.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम 1955 च्या तरतुदीनुसार खालीलपैकी क...
खालीलपैकी कोणत्या अपीलमध्ये केंद्रीय माहिती आयोगाकडून 'राजकी...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
