#17📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान भारतीय संघामध्ये राज्यांच्या निर्मिती बद्दल योग्य आहे?
(a) ते विद्यमान राज्यांतील प्रदेश वेगळे करून केले जाऊ शकते.
(b) ते आणखी दोन राज्ये किंवा राज्यातील भाग एकत्रित करून करता येईल.
(c) नव्या राज्यांची निर्मिती एका सामान्य कायद्याने करता येते.
(d) राज्यांच्या संमती शिवाय संसद राज्यशासित प्रदेश बदलू शकत नाही.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following statement is correct about the formation of states in Indian Union?
(a) It can be done by separation of territory from any existing states.
(b) It can be done by Uniting two or more states or part of states.
(c) The creation of New states can be accomplished by an ordinary legislation.
(d) The Parliament cannot alter the territory of the states without their consent.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a), (b), (d)
(a), (b), (d)
b
(a), (b), (c)
(a), (b), (c)
✓ योग्य उत्तर
c
(a), (c), (d)
(a), (c), (d)
d
(b), (c), (d)
(b), (c), (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a), (b), (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नवीन राज्यांची निर्मिती आणि सीमा बदल (कलम ३ व ४):
• कलम ३ मधील तरतुदी: संसद कायद्याद्वारे नवीन राज्य निर्माण करू शकते:
• (a) कोणत्याही राज्यातून प्रदेश वेगळा करून, किंवा
• (b) दोन किंवा अधिक राज्ये किंवा राज्यांचे भाग एकत्र जोडून.
• विधान (c) बरोबर आहे: कलम ४(२) नुसार कलम २ आणि ३ खाली केलेले कायदे हे कलम ३६८ अन्वये घटनादुरुस्ती मानले जात नाहीत; ते संसदेत साध्या बहुमताने (सामान्य कायद्याने) मंजूर केले जातात.
• विधान (d) चुकीचे आहे: संसद राज्यांच्या संमतीशिवायही राज्यांच्या सीमा बदलू शकते. राष्ट्रपती संबंधित राज्य विधिमंडळाकडे मत मागवण्यासाठी विधेयक पाठवतात, मात्र राज्याने दिलेले मत संसदेवर अजिबात बंधनकारक नसते (भारत हा 'विनाशी राज्यांचा अविनाशी संघ' आहे).
• महत्त्वाची टीप: कलम ३ व ४ नुसार संसद साध्या बहुमताने नवीन राज्यांची निर्मिती करू शकते; यासाठी संबंधित राज्याची संमती असणे संसदेवर बंधनकारक नाही.

The correct answer is Option B ((a), (b), (c)).

Key Points:
• Formation of New States and Alteration of Areas (Article 3 & 4):
• Article 3 Provisions: Parliament may by law form a new state by:
• (a) Separation of territory from any state, or
• (b) Uniting two or more states or parts of states, or uniting any territory to a part of any state.
• Article 4(2): Clearly states that laws made under Article 2 or 3 are NOT deemed to be constitutional amendments under Article 368. They can be passed by an ordinary legislation (simple majority). Hence statement (c) is correct.
• Statement (d) is INCORRECT: Parliament is NOT bound by the consent of state legislatures. Under Article 3's proviso, the President refers the bill to the state legislature for expressing its views within a specified period, but neither the President nor Parliament is bound by the state legislature's opinion.
• Key Takeaway: Under Article 3 and 4, Parliament can create or alter states by ordinary law (simple majority) without being bound by the state's consent.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔