#41📅 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

भारतामध्ये खालीलपैकी कोणते मूलभूत अधिकार परकीय नागरिकांसाठी उपलब्ध आहेत ?
अ. कायद्यासमोर समानता व कायद्याचे समान संरक्षण
ब. प्राथमिक शिक्षणाचा अधिकार
क. अल्प संख्याकांची भाषा, लिपि व संस्कृतीचे संरक्षण
ड. धार्मिक व्यवहाराच्या व्यवस्थापनाचे स्वातंत्र्य

Which of the following Fundamental Rights are available to foreigners in India?
A. Equality before law and equal protection of laws
B. Right to elementary education
C. Protection of language, script and culture of minorities
D. Freedom to manage religious affairs

पर्याय (Options):

फक्त (अ), (ब), (क)

Only (A), (B), (C)

फक्त (अ), (क), (ड)

Only (A), (C), (D)

फक्त (ब), (क), (ड)

Only (B), (C), (D)

फक्त (अ), (ब), (ड)

Only (A), (B), (D)

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त (अ), (ब), (ड)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• केवळ भारतीय नागरिकांना उपलब्ध असणारे हक्क (परकीयांना उपलब्ध नसलेले): अनुच्छेद १५, १६, १९, २९ आणि ३०.
• नागरिक व परकीय नागरिक (शत्रू परकीय वगळून) दोघांनाही उपलब्ध असणारे हक्क: अनुच्छेद १४, २०, २१, २१A, २२, २३, २४, २५, २६, २७ आणि २८.
• अ. कायद्यापुढे समानता (अनुच्छेद १४) -> परकीयांना उपलब्ध आहे.
• ब. प्राथमिक शिक्षणाचा अधिकार (अनुच्छेद २१A) -> परकीयांना उपलब्ध आहे.
• क. अल्पसंख्याकांच्या भाषा, लिपी व संस्कृतीचे रक्षण (अनुच्छेद २९) -> केवळ भारतीय नागरिकांसाठी आहे.
• ड. धार्मिक व्यवहारांचे व्यवस्थापन करण्याचे स्वातंत्र्य (अनुच्छेद २६) -> परकीयांना उपलब्ध आहे.
• म्हणून, परकीय नागरिकांना फक्त (अ), (ब), (ड) हे अधिकार उपलब्ध आहेत.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद १५, १६, १९, २९ व ३० हे केवळ नागरिकांसाठी आहेत; अनुच्छेद १४, २१A व २६ परदेशी नागरिकांनाही उपलब्ध आहेत.

The correct answer is Option D (Only (A), (B), (D)).

Key Points:
• Fundamental Rights available ONLY to Indian citizens (and denied to foreigners): Articles 15, 16, 19, 29, and 30.
• Fundamental Rights available to BOTH Citizens and Foreigners (except enemy aliens): Articles 14, 20, 21, 21A, 22, 23, 24, 25, 26, 27, and 28.
• A. Equality before law (Article 14) -> Available to foreigners.
• B. Right to elementary education (Article 21A) -> Available to foreigners.
• C. Protection of language, script and culture of minorities (Article 29) -> Available ONLY to citizens.
• D. Freedom to manage religious affairs (Article 26) -> Available to foreigners.
• Thus, (A), (B), and (D) are available to foreigners in India.
• Key Takeaway: Articles 15, 16, 19, 29, and 30 are exclusive to citizens; Articles 14, 21A, and 26 are available to foreigners.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #40

खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदानुसार सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च...

पुढील प्रश्न #42

खालीलपैकी कोणत्या राज्यात आदिवासी कल्याणासाठी मंत्री बाबतचा...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)