#42📅 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

खालीलपैकी कोणत्या राज्यात आदिवासी कल्याणासाठी मंत्री बाबतचा उल्लेख भारतीय राज्यघटनेत करण्यात आला आहे ?
अ. छत्तीसगढ़
ब. झारखंड
क. ओडीशा
ड. केरळ
इ. कर्नाटक

In which of the following States, has Minister in charge of tribal welfare, referred in Constitution of India ?
A. Chhattisgarh
B. Jharkhand
C. Odisha
D. Kerala
E. Karnataka

पर्याय (Options):

फक्त (अ), (ब), (क)

Only (A), (B), (C)

✓ योग्य उत्तर

फक्त (अ), (ब), (ड)

Only (A), (B), (D)

फक्त (क), (ड), (इ)

Only (C), (D), (E)

फक्त (अ), (क), (इ)

Only (A), (C), (E)

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (अ), (ब), (क)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 'परंतु छत्तीसगड, झारखंड, मध्य प्रदेश आणि ओडिशा या राज्यांमध्ये आदिवासींच्या कल्याणाचा कार्यभार सांभाळणारा एक मंत्री असेल, ज्याच्याकडे अनुसूचित जाती व मागासवर्गीयांचे कल्याण किंवा अन्य कामेही सोपवली जाऊ शकतील.'
• मूळ संविधानात बिहार, मध्य प्रदेश आणि ओडिशा या राज्यांचा उल्लेख होता.
• ९४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००६ द्वारे बिहार वगळण्यात आले आणि त्याऐवजी छत्तीसगड व झारखंड या नवीन राज्यांचा समावेश करण्यात आला.
• सध्या संविधानात स्पष्टपणे छत्तीसगड, झारखंड, मध्य प्रदेश आणि ओडिशा या ४ राज्यांचाच उल्लेख आहे.
• दिलेल्या यादीतून छत्तीसगड (अ), झारखंड (ब) आणि ओडीशा (क) ही राज्ये समाविष्ट आहेत.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद १६४(१) नुसार छत्तीसगड, झारखंड, मध्य प्रदेश आणि ओडिशा या चार राज्यांत आदिवासी कल्याण मंत्री असणे बंधनकारक आहे.

The correct answer is Option A (Only (A), (B), (C)).

Key Points:
• 'Provided that in the States of Chhattisgarh, Jharkhand, Madhya Pradesh and Odisha, there shall be a Minister in charge of tribal welfare who may in addition be in charge of the welfare of the Scheduled Castes and backward classes or any other work.'
• Originally, the provision applied to Bihar, Madhya Pradesh, and Orissa.
• The 94th Constitutional Amendment Act, 2006 excluded Bihar (since newly formed Jharkhand took over tribal areas) and added Chhattisgarh and Jharkhand.
• Thus, the four States named in Article 164(1) are: Chhattisgarh, Jharkhand, Madhya Pradesh, and Odisha.
• From the given options, Chhattisgarh (A), Jharkhand (B), and Odisha (C) are mentioned.
• Key Takeaway: Article 164(1) mandates a Tribal Welfare Minister specifically in Chhattisgarh, Jharkhand, Madhya Pradesh, and Odisha.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #41

भारतामध्ये खालीलपैकी कोणते मूलभूत अधिकार परकीय नागरिकांसाठी...

पुढील प्रश्न #43

महानगरपालिका सीमानिश्चितीचा अधिकार ______ ला आहेत.

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)