#43📅 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

महानगरपालिका सीमानिश्चितीचा अधिकार ______ ला आहेत.

The authority to determine the boundaries of a municipal corporation is vested in the

पर्याय (Options):

केंद्र सरकार

Central Government

स्थानिक स्वराज्य संस्था

Local Self Government

राज्य सरकार

State Government

✓ योग्य उत्तर

वरीलपैकी एकही नाही

None of the above

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (राज्य सरकार) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाच्या भाग IXA मधील अनुच्छेद २४३Q नुसार, राज्यपाल (राज्य शासन) अधिसूचनेद्वारे मोठ्या नागरी क्षेत्रासाठी महानगरपालिका स्थापन करण्याचे अधिकार देतात.
• महानगरपालिकेच्या सीमा निश्चित करणे, वाढवणे, कमी करणे किंवा हद्दीमध्ये फेरबदल करण्याचे संपूर्ण अधिकार संबंधित राज्य शासनाला (State Government) आहेत.
• केंद्र शासन किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्था स्वतः अशा सीमा निश्चित करू शकत नाहीत; हे पूर्णपणे राज्य सरकारच्या अखत्यारीतील कार्य आहे.
• म्हणून, महानगरपालिका सीमानिश्चितीचा अधिकार 'राज्य सरकार'ला आहे.
• महत्त्वाची टीप: महानगरपालिकेची हद्द व सीमा निश्चित करणे किंवा त्यात बदल करण्याचे सर्व वैधानिक अधिकार राज्य शासनाकडे असतात.

The correct answer is Option C (State Government).

Key Points:
• Article 243Q provides that a municipal corporation is constituted for a larger urban area specified by the Governor by public notification.
• Under the respective state municipal corporation statutes (e.g., Maharashtra Municipal Corporations Act, 1949, Section 3):
• The State Government is explicitly vested with the power to alter, extend, include, exclude, or determine the territorial limits and boundaries of any municipal corporation area after following the prescribed public notice and objection process.
• Neither the Central Government nor the municipal local bodies themselves possess the inherent authority to alter municipal boundary borders.
• Hence, this authority is vested in the State Government.
• Key Takeaway: The authority to notify, extend, or alter municipal corporation boundaries is constitutionally and statutorily vested in the State Government.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #42

खालीलपैकी कोणत्या राज्यात आदिवासी कल्याणासाठी मंत्री बाबतचा...

पुढील प्रश्न #44

पंचायत (अनुसूचित क्षेत्रासाठी विस्तार) अधिनियम, 1996 अंतर्गत...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)