राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतात
अ. फक्त युद्ध अथवा परकीय आक्रमण प्रसंगी.
ब. फक्त सशस्त्र बंड प्रसंगी.
क. फक्त अंतर्गत अशांतता प्रसंगी.
ड. फक्त पंतप्रधानांच्या लेखी सल्ल्यानुसार.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतात
अ. फक्त युद्ध अथवा परकीय आक्रमण प्रसंगी.
ब. फक्त सशस्त्र बंड प्रसंगी.
क. फक्त अंतर्गत अशांतता प्रसंगी.
ड. फक्त पंतप्रधानांच्या लेखी सल्ल्यानुसार.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
The President can declare National emergency
a. only in the event of war or external aggression.
b. only in the event of armed rebellion.
c. only in the event of internal disturbance.
d. only on the written advice of the Prime Minister.
Which of the statements given above are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ आणि ब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घटनेच्या कलम ३५२ नुसार राष्ट्रपती राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित करू शकतात:
• वैध घटनात्मक कारणे:
• १. युद्ध किंवा परकीय आक्रमण (बाह्य आणीबाणी) - विधान 'अ'.
• २. सशस्त्र बंड (अंतर्गत आणीबाणी) - विधान 'ब'.
• चुकीच्या विधानांचे स्पष्टीकरण:
• 'अंतर्गत अशांतता' (Internal disturbance) हा शब्द ४४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७८ द्वारे वगळून त्याऐवजी 'सशस्त्र बंड' हा शब्द समाविष्ट करण्यात आला; त्यामुळे विधान 'क' चुकीचे ठरते.
• कलम ३५२(३) नुसार आणीबाणी केवळ पंतप्रधानांच्या सांगण्यावरून नव्हे, तर संपूर्ण 'केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या' (Cabinet) लेखी शिफारशीनेच लागू केली जाऊ शकते; त्यामुळे विधान 'ड' चुकीचे आहे.
• म्हणून केवळ विधाने 'अ आणि ब' बरोबर आहेत (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: कलम ३५२ अन्वये राष्ट्रीय आणीबाणी युद्ध, परकीय आक्रमण किंवा सशस्त्र बंड या कारणांवरूनच मंत्रिमंडळाच्या लेखी शिफारशीने घोषित करता येते.
The correct answer is Option A (Only a and b).
Key Points:
• Under Article 352 of the Constitution, the President can proclaim a National Emergency:
• Valid constitutional grounds:
• 1. War or External Aggression (known as 'External Emergency') (Statement a).
• 2. Armed Rebellion (known as 'Internal Emergency') (Statement b).
• Clarifications on incorrect statements:
• 'Internal disturbance' was substituted by 'Armed Rebellion' by the 44ᵗʰ Constitutional Amendment Act, 1978 because the term was vague and misused in 1975; hence Statement c is invalid.
• Statement d is incorrect because Article 352(3) mandates the written recommendation of the entire Union Cabinet (the Prime Minister and other Ministers of Cabinet rank), NOT just the Prime Minister alone.
• Therefore, only statements a and b are correct.
• Key Takeaway: National Emergency can be proclaimed under Art 352 only on grounds of war, external aggression, or armed rebellion (Cabinet's written advice required).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने सत्य आहे/आहेत ? अ. राष्ट्रपतीस...
लोकसभेच्या 'सभापती' बाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ. सभाग...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2016 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
