📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

अयोग्य कथन ओळखा :
(1) 1951 मध्ये साम्यवादी पक्षाने रक्तरंजित क्रांतीच्या मार्गाचा त्याग केला आणि सार्वत्रिक निवडणूकीत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला.
(2) ए.के. गोपालन, एस.ए. डांगे, अजय घोष हे साम्यवादी पक्षाचे (CPI) नेते होते.
(3) 1964 मध्ये साम्यवादी पक्ष दोन गटात विभागला गेला CPI ने चीनचे समर्थन केले आणि CPI (M) ने रशियाचे समर्थन केले.
(4) ब्रिटिशांना त्याच्या नाझी जर्मनी विरोधातील लढ्याला पाठिंबा देण्याचे साम्यवाद्यांनी 1941 साली ठरवले.

Select the incorrect statement:
(1) In 1951 the Communist Party abandoned the path of violent revolution and decided to participate in the general election.
(2) A.K. Gopalan, S.A. Dange, Ajay Ghosh were leaders of CPI.
(3) In 1964 Communist Party split in two groups CPI supported to China and CPI (M) supported to Russia.
(4) In 1941 the Communist decided to support the British in their war against Nazi Germany.

पर्याय (Options):
a
1951 मध्ये साम्यवादी पक्षाने रक्तरंजित क्रांतीच्या मार्गाचा त्याग केला आणि सार्वत्रिक निवडणूकीत सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला.
In 1951 the Communist Party abandoned the path of violent revolution and decided to participate in the general election.
b
ए.के. गोपालन, एस.ए. डांगे, अजय घोष हे साम्यवादी पक्षाचे (CPI) नेते होते.
A.K. Gopalan, S.A. Dange, Ajay Ghosh were leaders of CPI.
c
1964 मध्ये साम्यवादी पक्ष दोन गटात विभागला गेला CPI ने चीनचे समर्थन केले आणि CPI (M) ने रशियाचे समर्थन केले.
In 1964 Communist Party split in two groups CPI supported to China and CPI (M) supported to Russia.
✓ योग्य उत्तर
d
ब्रिटिशांना त्याच्या नाझी जर्मनी विरोधातील लढ्याला पाठिंबा देण्याचे साम्यवाद्यांनी 1941 साली ठरवले.
In 1941 the Communist decided to support the British in their war against Nazi Germany.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (1964 मध्ये साम्यवादी पक्ष दोन गटात विभागला गेला CPI ने चीनचे समर्थन केले आणि CPI (M) ने रशियाचे समर्थन केले.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील साम्यवादी चळवळ आणि १९६४ मधील ऐतिहासिक फूट:
• विधान (३) अयोग्य आहे (उलटा संदर्भ दिला आहे): १९६४ मध्ये सोव्हिएत युनियन आणि चीन यांच्यातील वैचारिक मतभेदांमुळे (Sino-Soviet split) कम्युनिस्ट पक्षात उभी फूट पडली. यामध्ये CPI ने सोव्हिएत युनियनचे (रशिया) समर्थन केले, तर फुटून निघालेल्या CPI(M) ने चीनचा / स्वतंत्र डावा विचार स्वीकारला. विधानात हे उलटे दाखवले आहे.
• विधान (१) योग्य आहे: तेलंगणा सशस्त्र बंडानंतर १९५१ मध्ये अजय घोष यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाने सशस्त्र क्रांतीचा मार्ग सोडून संसदीय लोकशाही मार्गाने पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत उतरण्याचा निर्णय घेतला.
• विधान (२) योग्य आहे: ए. के. गोपालन, एस. ए. डांगे आणि अजय घोष हे कम्युनिस्ट पक्षाचे दिग्गज नेते होते.
• विधान (४) योग्य आहे: जून १९४१ मध्ये हिटलरने रशियावर आक्रमण केल्यानंतर भारतीय साम्यवाद्यांनी युद्धाला 'जनयुद्ध' (People's War) मानून नाझी जर्मनीविरोधात ब्रिटिशांना पाठिंबा दिला.
• महत्त्वाची टीप: १९६४ मधील फुटीनंतर CPI ने रशियाचे (सोव्हिएत युनियन) तर CPI(M) ने चीनचे समर्थन/स्वतंत्र भूमिका घेतली होती.

The correct answer is Option C (In 1964 Communist Party split in two groups CPI supported to China and CPI (M) supported to Russia.).

Key Points:
• History and Ideological Split of the Communist Movement in India:
• Statement 3 is INCORRECT (Reversed): In 1964, the Communist Party split into two distinct factions over ideological differences following the Sino-Soviet rift and the 1962 war. The CPI supported the Soviet Union (Russia) (pro-Moscow line led by S.A. Dange), whereas the breakaway CPI(M) took a pro-China stance / ideological independence. The statement inverts their affiliations.
• Statement 1 is TRUE: In 1951, under Ajay Ghosh's leadership, the CPI formally abandoned the armed Telangana uprising path and decided to enter democratic parliamentary elections.
• Statement 2 is TRUE: A.K. Gopalan, S.A. Dange, P.C. Joshi, and Ajoy Ghosh were premier founding architects and stalwarts of the CPI.
• Statement 4 is TRUE: When Nazi Germany invaded the Soviet Union in December 1941, Indian Communists characterized World War II as a 'People's War' and supported the British war efforts.
• Key Takeaway: In the 1964 split: CPI backed the Soviet Union (Russia), while CPI(M) leaned towards China/independent Marxist path.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔