📅MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

योग्य कथन/ने ओळखा (संसदेचे दुहेरी सदस्यत्व).
अ. जर एका सभागृहातील सदस्य दुसऱ्या सभागृहात निवडून आला तर त्याची जागा पहिल्या सभागृहात रिकामी होते.
ब. जर एखादी व्यक्ती सभागृहातील दोन जागांवर निवडून आली तर त्याने त्यापैकी एक जागेचा पर्याय निवडावा अन्यथा दोन्ही जागा रिक्त होतील.

Select the correct statement/s (Parliament Double Membership).
A. If a sitting Member of one House is also elected to the other House, his seat in the first House becomes vacant.
B. If a person is elected to two seats in a House, he should exercise his option for one. Otherwise, both seats become vacant.

पर्याय (Options):
a
फक्त अ
Only A
b
फक्त ब
Only B
c
अ व ब दोन्ही
Both A and B
✓ योग्य उत्तर
d
यापैकी नाही
None of these
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ व ब दोन्ही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संसदेचे दुहेरी सदस्यत्व विषयक तरतुदी (लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१):
• विधान अ बरोबर आहे: जर संसदेच्या एका सभागृहाचा विद्यमान सदस्य दुसऱ्या सभागृहात निवडून आला, तर पहिल्या सभागृहातील त्याची जागा रिक्त होते (उदा. राज्यसभेचा सदस्य लोकसभेत निवडून आल्यास त्याची राज्यसभेतील जागा रिक्त होते).
• विधान ब बरोबर आहे: जर एखादी व्यक्ती एकाच सभागृहातील दोन जागांवर निवडून आली (उदा. लोकसभेच्या २ मतदारसंघांतून), तर त्याने विहित मुदतीत एका जागेची निवड केली पाहिजे. तसे न केल्यास त्याच्या दोन्ही जागा रिक्त होतात.
• (तसेच, दोन्ही सभागृहांवर एकाच वेळी निवडून आल्यास १० दिवसांत पर्याय न कळवल्यास राज्यसभेची जागा रिक्त होते).
• त्यामुळे अ आणि ब दोन्ही विधाने अचूक असून पर्याय (३) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: दुसऱ्या सभागृहात निवडून आल्यास पहिल्या सभागृहातील जागा रिक्त होते; दोन जागांवर जिंकून पर्याय न दिल्यास दोन्ही जागा रिक्त होतात.

The correct answer is Option C (Both A and B).

Key Points:
• Provisions Regarding Double Membership of Parliament (RPA 1951):
• Under the Representation of the People Act, 1951 (Section 67–70) and Article 101 of the Constitution, a person cannot simultaneously be a member of both Houses of Parliament or hold two seats in the same House:
• 1. Statement A is correct: If a sitting member of one House is subsequently elected to the other House, their seat in the first House automatically becomes vacant.
• 2. Statement B is correct: If a person is elected to two seats in a single House (e.g., contesting from two Lok Sabha constituencies and winning both), they must exercise an option choosing one seat within the prescribed time limit. If they fail to do so, both seats become vacant.
• 3. If a person is elected to both Houses simultaneously, they must intimate within 10 days which House they wish to serve; otherwise, their Rajya Sabha seat becomes vacant.
• Therefore, both statements A and B are correct.
• Hence, Option (3) Both A and B is the correct answer.
• Key Takeaway: Sitting member elected to other House vacates first seat; winning two seats without choosing vacates both seats.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔