खालील विधाने विचारात घ्या (नियंत्रक व महालेखापरीक्षक - CAG).
i. भारताच्या राज्यघटनेत (अनुच्छेद १४८) भारताच्या महालेखापरीक्षकाच्या स्वतंत्र पदाची तरतूद केली आहे.
ii. तो सार्वजनिक कोषाचा संरक्षक असतो.
iii. केंद्र व राज्ये दोन्ही स्तरांवर देशाच्या पूर्ण वित्तीय प्रणालीचे नियंत्रण करतो.
iv. त्यांचा कार्यकाल ५ वर्षे असतो.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
खालील विधाने विचारात घ्या (नियंत्रक व महालेखापरीक्षक - CAG).
i. भारताच्या राज्यघटनेत (अनुच्छेद १४८) भारताच्या महालेखापरीक्षकाच्या स्वतंत्र पदाची तरतूद केली आहे.
ii. तो सार्वजनिक कोषाचा संरक्षक असतो.
iii. केंद्र व राज्ये दोन्ही स्तरांवर देशाच्या पूर्ण वित्तीय प्रणालीचे नियंत्रण करतो.
iv. त्यांचा कार्यकाल ५ वर्षे असतो.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
Consider the following statements (Comptroller and Auditor General - CAG).
i. The Constitution of India (Article 148) provides for independent office of the Comptroller and Auditor General of India (CAG).
ii. He is the guardian of the public purse.
iii. He controls the entire financial system of the country at both the levels - the Centre and the State.
iv. He holds office for a period of five years.
Which of the above statements are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (i, ii आणि iii) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG):
• विधान i बरोबर आहे: राज्यघटनेच्या अनुच्छेद १४८ अन्वये भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाच्या स्वतंत्र पदाची तरतूद आहे.
• विधान ii बरोबर आहे: कॅग हा देशाच्या 'सार्वजनिक तिजोरीचा संरक्षक' (Guardian of the public purse) मानला जातो.
• विधान iii बरोबर आहे: केंद्र आणि राज्य या दोन्ही स्तरांवरील संपूर्ण वित्तीय प्रणालीचे लेखापरीक्षण व नियंत्रण कॅग करतो.
• विधान iv चुकीचे आहे:
• कॅगचा कार्यकाळ ६ वर्षे किंवा वयाची ६५ वर्षे (जे आधी पूर्ण होईल ते) इतका असतो; ५ वर्षे नसतो.
• त्यामुळे विधाने i, ii आणि iii बरोबर आहेत.
• म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय (१) 'i, ii आणि iii' आहे.
• महत्त्वाची टीप: कॅग (अनुच्छेद १४८) सार्वजनिक तिजोरीचा संरक्षक असून त्याचा कार्यकाळ ६ वर्षे किंवा वयाची ६५ वर्षे असतो.
The correct answer is Option A (i, ii and iii).
Key Points:
• Comptroller and Auditor General of India (CAG):
• Statement i is correct: Article 148 provides for an independent office of the Comptroller and Auditor General of India.
• Statement ii is correct: Dr. B.R. Ambedkar called the CAG the most important officer under the Constitution; he is the guardian of the public purse.
• Statement iii is correct: The CAG controls the entire financial auditing system of both the Union and the States under Articles 149–151.
• Statement iv is INCORRECT:
• Under the CAG (Duties, Powers and Conditions of Service) Act, 1971, the CAG holds office for a term of 6 years or until attaining the age of 65 years, whichever is earlier (NOT 5 years).
• Therefore, statements i, ii, and iii are correct.
• Hence, Option (1) is the correct answer.
• Key Takeaway: CAG (Art 148) is the guardian of the public purse serving for 6 years or up to 65 years of age.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
पुढील विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ? i. अनुच्छेद ७४ म...
योग्य कथन/ने ओळखा (संसदेचे दुहेरी सदस्यत्व). अ. जर एका सभागृ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?