भारतात राष्ट्रीय महिला आयोगाची (NCW) वैधानिक संस्था म्हणून स्थापना कोणत्या वर्षी करण्यात आली?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (१९९२) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रीय महिला आयोगाची (NCW) स्थापना (३१ जानेवारी १९९२): भारतातील महिलांच्या संवैधानिक आणि कायदेशीर हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी, धोरणात्मक सुधारणा सुचवण्यासाठी आणि महिलांच्या तक्रारींचे निवारण करण्यासाठी केंद्र सरकारने ३१ जानेवारी १९९२ रोजी राष्ट्रीय महिला आयोगाची (National Commission for Women - NCW) वैधानिक संस्था म्हणून स्थापना केली.
• वैधानिक आधार (१९९० चा कायदा): संसदेने १९९० मध्ये 'राष्ट्रीय महिला आयोग अधिनियम, १९९०' (National Commission for Women Act, 1990 - १९९० चा कायदा क्र. २०) संमत केला होता; या कायद्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होऊन जानेवारी १९९२ मध्ये पहिला राष्ट्रीय महिला आयोग अस्तित्वात आला (कायदा १९९० चा असला तरी आयोगाची प्रत्यक्ष स्थापना १९९२ मध्ये झाली, हा परीक्षेतील महत्त्वाचा मुद्दा आहे).
• पहिले अध्यक्ष व रचना: प्रख्यात सामाजिक कार्यकर्त्या व माजी खासदार श्रीमती जयंती पटनायक या राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या पहिल्या अध्यक्षा होत्या (सध्या विजया रहाटकर या राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या अध्यक्षा आहेत). या आयोगात केंद्र सरकारद्वारे नामनिर्देशित १ अध्यक्ष, ५ सदस्य (त्यापैकी किमान एक अनुसूचित जाती व एक अनुसूचित जमातीचा सदस्य) आणि १ सदस्य-सचिव असतात; त्यांचा कार्यकाळ ३ वर्षे असतो.
• महाराष्ट्र राज्य महिला आयोग: राष्ट्रीय आयोगाच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने 'महाराष्ट्र राज्य महिला आयोग अधिनियम, १९९३' अन्वये २५ जानेवारी १९९३ रोजी महाराष्ट्र राज्य महिला आयोगाची स्थापना केली.
• महत्त्वाची टीप: राष्ट्रीय महिला आयोग कायदा १९९० मध्ये संमत झाला असला, तरी त्याअंतर्गत 'राष्ट्रीय महिला आयोगाची' (NCW) प्रत्यक्ष वैधानिक संस्था म्हणून स्थापना ३१ जानेवारी १९९२ रोजी झाली.
The correct answer is Option B (1992).
Key Points:
• Establishment of the National Commission for Women (31 January 1992): The National Commission for Women (NCW) was formally constituted as an autonomous statutory body on 31 January 1992 to review constitutional and legal safeguards for women, recommend remedial legislative measures, and facilitate redressal of grievances.
• Distinction Between the 1990 Act and 1992 Establishment: While Parliament enacted the governing legislation—the National Commission for Women Act, 1990 (Act No. 20 of 1990)—in 1990, the First Commission was actually constituted and operationalized via Gazette notification on 31 January 1992.
• Composition, Tenure & Leadership: The Commission consists of a Chairperson, five Members (including at least one member each from Scheduled Castes and Scheduled Tribes), and a Member-Secretary, all nominated by the Central Government (Ministry of Women and Child Development) for a tenure of 3 years. Smt. Jayanti Patnaik served as the first Chairperson of the NCW.
• Maharashtra State Commission for Women: Following the national framework, Maharashtra established the *Maharashtra State Commission for Women* on 25 January 1993 under the Maharashtra Act No. XV of 1993.
• Key Takeaway: The National Commission for Women (NCW) was established on 31 January 1992 under the National Commission for Women Act, 1990.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?