📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

महाराष्ट्रात राज्य मुख्य माहिती आयुक्तांच्या नियुक्तीची शिफारस करणाऱ्या समितीचे खालीलपैकी कोण सदस्य नसतात?

Who is NOT a member of the committee that recommends the appointment of the State Chief Information Commissioner in Maharashtra?
पर्याय (Options):
a
राज्याचे मुख्यमंत्री
Chief Minister of the State
b
विधानसभेतील विरोधी पक्षनेता
Leader of Opposition in the Legislative Assembly
c
मुख्यमंत्र्यांनी नामनिर्देशित केलेले कॅबिनेट मंत्री
A Cabinet Minister nominated by Chief Minister
d
उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश
Chief Justice of the High Court
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (कलम १५(३) - निवड समिती): माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ च्या कलम १५(३) नुसार राज्याचे मुख्य माहिती आयुक्त (State Chief Information Commissioner) आणि राज्य माहिती आयुक्त यांची नियुक्ती राज्याचे राज्यपाल खालील तीन सदस्यांच्या निवड समितीच्या शिफारशीवरून करतात:
• १. राज्याचे मुख्यमंत्री — समितीचे अध्यक्ष (Chairperson);
• २. विधानसभेतील विरोधी पक्षनेता (Leader of Opposition in the Legislative Assembly) — सदस्य; आणि
• ३. मुख्यमंत्र्यांनी नामनिर्देशित केलेले एक कॅबिनेट मंत्री — सदस्य.
• उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांचा समावेश नाही: वरील वैधानिक तरतुदीनुसार राज्याच्या माहिती आयुक्तांच्या निवड समितीमध्ये उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांचा (Chief Justice of the High Court) सदस्य म्हणून कोणताही समावेश नसतो; त्यामुळे पर्याय (४) हे अचूक उत्तर आहे.
• केंद्रीय माहिती आयोग निवड समितीशी तुलना (कलम १२(३)): केंद्र स्तरावरही मुख्य माहिती आयुक्तांच्या नियुक्तीची शिफारस करणाऱ्या समितीत पंतप्रधान (अध्यक्ष), लोकसभेतील विरोधी पक्षनेता आणि पंतप्रधानांनी नामनिर्देशित केलेले एक केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री हेच तीन सदस्य असतात.
• इतर महत्त्वाच्या तरतुदी: जर विधानसभेत अधिकृत विरोधी पक्षनेता नसेल, तर विधानसभेतील सर्वात मोठ्या विरोधी पक्षाच्या गटनेत्याला या समितीचा सदस्य मानले जाते (कलम १५(३) स्पष्टीकरण).
• महत्त्वाची टीप: माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ च्या कलम १५(३) नुसार राज्य मुख्य माहिती आयुक्तांच्या निवड समितीत मुख्यमंत्री, विधानसभा विरोधी पक्षनेता आणि एक कॅबिनेट मंत्री असतात; उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश या समितीचे सदस्य नसतात.

The correct answer is Option D (Chief Justice of the High Court).

Key Points:
• Appointment Committee under Section 15(3) of the RTI Act, 2005: Pursuant to Section 15(3) of the Right to Information Act, 2005, the State Chief Information Commissioner and State Information Commissioners are appointed by the Governor on the recommendation of a three-member committee consisting of:
• 1. The Chief Minister, who shall be the Chairperson of the committee;
• 2. The Leader of Opposition in the Legislative Assembly; and
• 3. A Cabinet Minister to be nominated by the Chief Minister.
• Exclusion of High Court Chief Justice: The Chief Justice of the High Court is NOT a member of the statutory selection committee under Section 15(3) of the RTI Act, 2005, making Option D the correct answer.
• Parallel Central Committee under Section 12(3): At the Union level, the Central Chief Information Commissioner is similarly appointed by the President on the recommendation of a committee comprising the Prime Minister (Chairperson), the Leader of Opposition in the Lok Sabha, and a Union Cabinet Minister nominated by the PM.
• Single Largest Opposition Party Provision: The Explanation to Section 15(3) clarifies that where the Leader of Opposition in the Legislative Assembly has not been formally recognized as such, the leader of the single largest group in opposition of the government in the Legislative Assembly shall be deemed to be the Leader of Opposition.
• Key Takeaway: Under Section 15(3) of the RTI Act, 2005, the Chief Justice of the High Court is not a member of the selection committee for the State Chief Information Commissioner.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔