माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ मधील कोणते कलम माहिती उघड करण्यापासूनच्या सवलतींशी संबंधित आहे?

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (कलम ८) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ (कलम ८ - माहिती उघड करण्यापासून सवलत): माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ मधील कलम ८ (Section 8 - Exemption from disclosure of information) अंतर्गत अशा संवेदनशील बाबींची यादी दिली आहे, ज्यांची माहिती नागरिकांना देण्याचे कोणतेही बंधन सार्वजनिक प्राधिकरणावर नसते.
• कलम ८(१) मधील १० प्रमुख अपवाद (a ते j): भारताचे सार्वभौमत्व, अखंडता व राष्ट्रीय सुरक्षा, परकीय राष्ट्रांशी असलेले संबंध, न्यायालयाचा अवमान होणारी माहिती, संसद किंवा राज्य विधिमंडळाच्या विशेषाधिकाराचा भंग होणारी माहिती, व्यापार गुपिते व बौद्धिक संपदा, मंत्रिमंडळाचे कागदपत्रे (निर्णय होईपर्यंत), आणि कोणत्याही सार्वजनिक हिताशी संबंध नसलेली व व्यक्तीच्या खाजगीपणावर अतिक्रमण करणारी वैयक्तिक माहिती या १० बाबींना कलम ८(१) अंतर्गत माहिती देण्यापासून सवलत देण्यात आली आहे.
• कलम ८(२) चा सार्वजनिक हिताचा अपवाद: शासकीय गुपिते अधिनियम, १९२३ किंवा कलम ८(१) मध्ये काहीही असले तरी, जर माहिती उघड केल्याने होणारे सार्वजनिक हित (Public Interest) हे संरक्षित हिताच्या हानीपेक्षा अधिक मोठे असेल, तर अशी माहिती दिली जाऊ शकते.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: कलम ६ हे माहिती मिळवण्यासाठी करावयाच्या अर्जाच्या प्रक्रियेशी (Request for obtaining information), कलम १० हे माहितीच्या पृथक्करणीयतेशी (Severability - वगळलेल्या भागाव्यतिरिक्त उर्वरित माहिती देणे), तर कलम ११ हे त्रयस्थ पक्षाच्या माहितीशी (Third Party Information) संबंधित आहे.
• महत्त्वाची टीप: माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ मधील 'कलम ८' हे राष्ट्रीय सुरक्षा, सार्वभौमत्व व गोपनीयतेच्या कारणास्तव माहिती उघड करण्यापासूनच्या सवलतींशी (Exemptions) संबंधित आहे.