भारतीय संविधानाच्या कलम १६७ नुसार, राज्य प्रशासनाशी संबंधित मंत्रिमंडळाचे सर्व निर्णय राज्यपालांना कळविणे हे कोणाचे कर्तव्य आहे?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (राज्याचे मुख्यमंत्री) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाचे कलम १६७ (मुख्यमंत्र्यांची राज्यपालांच्या संदर्भातील कर्तव्ये): भारतीय संविधानाच्या कलम १६७ मध्ये राज्य मंत्रिमंडळ आणि राज्यपाल यांच्यातील दुवा म्हणून राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांची (Chief Minister) माहिती देण्याबाबतची घटनात्मक कर्तव्ये स्पष्टपणे अधोरेखित करण्यात आली आहेत (केंद्रात पंतप्रधानांच्या कलम ७८ मधील कर्तव्यांप्रमाणे).
• कलम १६७ मधील तीन मुख्य कर्तव्ये: प्रत्येक राज्याच्या मुख्यमंत्र्याचे हे कर्तव्य असेल की —
• १. कलम १६७(a): राज्याच्या कारभाराच्या प्रशासनासंबंधीचे आणि कायद्यांच्या प्रस्तावांसंबंधीचे मंत्रिमंडळाचे सर्व निर्णय राज्यपालांना कळवणे;
• २. कलम १६७(b): राज्याच्या प्रशासनासंबंधी आणि कायद्यांच्या प्रस्तावांसंबंधी राज्यपाल जी माहिती मागवतील ती पुरवणे;
• ३. कलम १६७(c): एखाद्या बाबीवर एखाद्या मंत्र्याने निर्णय घेतला असेल पण त्यावर मंत्रिमंडळाने विचार केला नसेल, तर राज्यपालांच्या सूचनेनुसार ती बाब मंत्रिमंडळाच्या विचारार्थ ठेवणे.
• इतर संबंधित कलमे: संविधानाच्या कलम १६३ मध्ये राज्यपालांना सहाय्य व सल्ला देण्यासाठी मुख्यमंत्र्यांच्या नेतृत्वाखाली मंत्रिमंडळ असेल अशी तरतूद आहे, तर कलम १६४ मध्ये मुख्यमंत्र्यांची व इतर मंत्र्यांची नियुक्ती, सामूहिक जबाबदारी व शपथ यांबाबतच्या तरतुदी आहेत.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: राज्याचे महाधिवक्ता (कलम १६५) राज्य सरकारला कायदेशीर सल्ला देतात, विधानसभा अध्यक्ष (कलम १७८) सभागृहाचे कामकाज चालवतात, तर मुख्य सचिव हे राज्य प्रशासनाचे सर्वोच्च सनदी अधिकारी असतात.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय संविधानाच्या कलम १६७ नुसार राज्य प्रशासनाशी आणि कायदेविषयक प्रस्तावांशी संबंधित मंत्रिमंडळाचे सर्व निर्णय राज्यपालांना कळवणे हे 'राज्याच्या मुख्यमंत्र्याचे' घटनात्मक कर्तव्य आहे.
The correct answer is Option B (Chief Minister of the State).
Key Points:
• Article 167 of the Constitution (Duties of Chief Minister): Article 167 explicitly defines the constitutional duties of the Chief Minister of a State with respect to furnishing information to the Governor, positioning the Chief Minister as the sole formal channel of communication between the State Council of Ministers and the Governor (analogous to Article 78 for the Prime Minister).
• Three-Fold Constitutional Mandate under Article 167: It shall be the duty of the Chief Minister of each State:
• 1. Clause (a): to communicate to the Governor of the State all decisions of the Council of Ministers relating to the administration of the affairs of the State and proposals for legislation;
• 2. Clause (b): to furnish such information relating to the administration of the affairs of the State and proposals for legislation as the Governor may call for; and
• 3. Clause (c): if the Governor so requires, to submit for the consideration of the Council of Ministers any matter on which a decision has been taken by a Minister but which has not been considered by the Council.
• Related Executive Articles: Article 163 provides for a Council of Ministers with the CM at the head to aid and advise the Governor, while Article 164 deals with the appointment and collective responsibility of Ministers to the Legislative Assembly.
• Distractor Analysis: The Advocate General (Article 165) is the chief legal advisor, the Speaker (Article 178) presides over the Legislative Assembly, and the Chief Secretary heads the state civil service.
• Key Takeaway: Under Article 167 of the Indian Constitution, it is the constitutional duty of the Chief Minister to communicate all decisions of the Council of Ministers to the Governor.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
आदिवासी लोकसंख्येला सक्षम करण्यासाठी 'पंचायती राज तरतुदी (अन...
माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ मधील कोणते कलम माहिती उघड करण्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
