उप-राष्ट्रपतीच्या स्थानासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) संविधानाचे कलम-63 हे उप-राष्ट्रपती पदासंदर्भात आहे.
(b) तो राज्यसभेचा सदस्य असतो.
(c) त्यास राज्यसभेचा अध्यक्ष म्हणून वेतन दिले जाते.
(d) त्यास महाभियोगाद्वारे पदावरून दूर केले जाऊ शकते.
वरील विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
उप-राष्ट्रपतीच्या स्थानासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) संविधानाचे कलम-63 हे उप-राष्ट्रपती पदासंदर्भात आहे.
(b) तो राज्यसभेचा सदस्य असतो.
(c) त्यास राज्यसभेचा अध्यक्ष म्हणून वेतन दिले जाते.
(d) त्यास महाभियोगाद्वारे पदावरून दूर केले जाऊ शकते.
वरील विधानांपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
Consider the following statements regarding the position of the Vice-President.
(a) Article-63 of the Constitution deals with the office of Vice-President.
(b) He is a member of the Rajya Sabha.
(c) He draws a salary as Chairman of Rajya Sabha.
(d) He can removed from the post by impeachment.
Which of the above statements are correct?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a) आणि (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधानांचे सविस्तर विश्लेषण:
• विधान (a) बरोबर आहे: भारतीय संविधानातील कलम ६३ मध्ये 'भारताचा एक उपराष्ट्रपती असेल' अशी स्पष्ट तरतूद आहे.
• विधान (b) चुकीचे आहे: कलम ६६(२) नुसार उपराष्ट्रपती हे संसदेच्या कोणत्याही सभागृहाचे किंवा राज्य विधिमंडळाचे सदस्य असू शकत नाहीत.
• विधान (c) बरोबर आहे: संविधानात उपराष्ट्रपती पदासाठी वेगळे वेतन विहित केलेले नाही. कलम ९७ व दुसऱ्या परिशिष्टानुसार त्यांना राज्यसभेचे पदसिद्ध सभापती म्हणून वेतन व भत्ते मिळतात.
• विधान (d) चुकीचे आहे: उपराष्ट्रपतींना पदावरून दूर करण्यासाठी 'महाभियोग' (Impeachment) शब्द वापरला जात नाही. कलम ६७(ख) नुसार त्यांना राज्यसभेच्या तत्कालीन सर्व सदस्यांच्या बहुमताने (प्रभावी बहुमत) पारित केलेल्या आणि लोकसभेने संमती दिलेल्या साध्या ठरावाद्वारे दूर केले जाते. महाभियोग प्रक्रिया केवळ राष्ट्रपतींसाठी (कलम ६१) लागू असते.
• महत्त्वाची टीप: उपराष्ट्रपती संसदेचे सदस्य नसतात आणि त्यांना महाभियोगाने नव्हे तर राज्यसभेच्या प्रभावी बहुमताच्या ठरावाने हटवले जाते.
The correct answer is Option B ((a) and (c)).
Key Points:
• Detailed Examination of Statements:
• Statement (a) is correct: Article 63 explicitly states, 'There shall be a Vice-President of India.'
• Statement (b) is incorrect: Under Article 66(2), the Vice-President is not a member of either House of Parliament or of a House of the Legislature of any State.
• Statement (c) is correct: Under Article 97 and the Second Schedule, the Vice-President draws his salary and emoluments in his capacity as the ex-officio Chairman of the Council of States (Rajya Sabha), not as Vice-President.
• Statement (d) is incorrect: The Constitution does not use the term 'impeachment' for the Vice-President. Under Article 67(b), he may be removed by a formal resolution of the Rajya Sabha passed by an effective majority (majority of all the then members) and agreed to by the Lok Sabha with a simple majority. Impeachment under Article 61 applies strictly to the President.
• Key Takeaway: Vice-President is not an MP and is removed by an effective majority resolution, not impeachment.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
लोकपाल व लोकायुक्त अधिनियम-2013 च्या प्रमुख वैशिष्ट्याबाबत ख...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?