भारताच्या राष्ट्रपतींच्या निर्वाचक मंडळासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या.
i. संसदेच्या दोन्ही सभागृहातील निवडून आलेले सदस्य.
ii. राज्य विधानसभांतील निवडून आलेले सदस्य.
iii. राज्यातील विधानपरिषदेचे सदस्य.
iv. दिल्ली आणि पुदुच्चेरी या केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांतील निवडून आलेले सदस्य.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?
भारताच्या राष्ट्रपतींच्या निर्वाचक मंडळासंबंधी खालील विधाने विचारात घ्या.
i. संसदेच्या दोन्ही सभागृहातील निवडून आलेले सदस्य.
ii. राज्य विधानसभांतील निवडून आलेले सदस्य.
iii. राज्यातील विधानपरिषदेचे सदस्य.
iv. दिल्ली आणि पुदुच्चेरी या केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांतील निवडून आलेले सदस्य.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?
Consider the following statements regarding the electoral college of the President of India.
i. Elected Members of both the Houses of Parliament.
ii. Elected Members of the Legislative Assemblies of States.
iii. Members of Legislative Councils of States.
iv. Elected Members of the Legislative Assemblies of the Union Territories of Delhi and Puducherry.
Which of the above statement/s is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त i, ii आणि iv) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीचे निर्वाचक मंडळ (अनुच्छेद ५४):
• संविधानाच्या अनुच्छेद ५४ अन्वये राष्ट्रपतींची निवड एका निर्वाचक मंडळाद्वारे (Electoral College) केली जाते, ज्यामध्ये खालील सदस्यांचा समावेश होतो:
• १. संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे (लोकसभा व राज्यसभा) निवडून आलेले सदस्य [विधान i].
• २. राज्यांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य [विधान ii].
• ३. दिल्ली आणि पुदुच्चेरी या केंद्रशासित प्रदेशांच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य (७० व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९९२ द्वारे समाविष्ट) [विधान iv].
• कोणाचा समावेश होत नाही:
• संसदेचे व विधानसभांचे नामनिर्देशित (Nominated) सदस्य.
• विधानपरिषदेचे सदस्य (MLCs) [विधान iii] (निवडून आलेले असोत वा नामनिर्देशित) राष्ट्रपती निवडणुकीत मतदान करू शकत नाहीत.
• त्यामुळे i, ii आणि iv हे घटक निर्वाचक मंडळात समाविष्ट होतात.
• अचूक उत्तर पर्याय (३) 'फक्त i, ii आणि iv' आहे.
• महत्त्वाची टीप: राष्ट्रपतींच्या निर्वाचक मंडळात संसदेचे व राज्यांच्या/दिल्ली-पुदुच्चेरीच्या विधानसभांचे निवडून आलेले सदस्य असतात; विधानपरिषदेला मतदानाचा हक्क नसतो.
The correct answer is Option C (Only i, ii and iv).
Key Points:
• Electoral College for the Election of the President (Article 54):
• Under Article 54 of the Constitution, the President is elected by members of an Electoral College consisting of:
• 1. Elected members of both Houses of Parliament (Lok Sabha and Rajya Sabha) [i].
• 2. Elected members of the Legislative Assemblies of the States (Vidhan Sabha) [ii].
• 3. Elected members of the Legislative Assemblies of the Union Territories of Delhi and Puducherry (added by the 70ᵗʰ Constitutional Amendment Act, 1992) [iv].
• Who are EXCLUDED:
• Nominated members of Parliament and State Assemblies.
• Members of State Legislative Councils (विधान परिषद) [iii], both elected and nominated, do NOT participate in the Presidential election.
• Therefore, statements i, ii, and iv are correct.
• Hence, Option (3) Only i, ii and iv is the correct answer.
• Key Takeaway: Presidential Electoral College consists of elected MPs, elected MLAs of States, and elected MLAs of Delhi & Puducherry (MLCs excluded).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील विधाने विचारात घ्या. i. विधानसभा हे कायमस्वरूपी गृह आह...
जोड्या लावा (केंद्र-राज्य संबंध). 'अ' (अनुच्छेद): अ. अनुच्छे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?