खालील विधाने विचारात घ्या.
i. विधानसभा हे कायमस्वरूपी गृह आहे.
ii. विधानसभेमध्ये सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकारानुसार थेट निवडून आलेले जनतेचे प्रतिनिधि असतात.
iii. विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० ठरविण्यात आली आहे.
iv. आणीबाणी उठविल्यानंतर सहा महिन्यांच्या काळात विधानसभेची निवडणूक झाली पाहिजे.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
खालील विधाने विचारात घ्या.
i. विधानसभा हे कायमस्वरूपी गृह आहे.
ii. विधानसभेमध्ये सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकारानुसार थेट निवडून आलेले जनतेचे प्रतिनिधि असतात.
iii. विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० ठरविण्यात आली आहे.
iv. आणीबाणी उठविल्यानंतर सहा महिन्यांच्या काळात विधानसभेची निवडणूक झाली पाहिजे.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
Consider the following statements.
i. Legislative Assembly is a permanent chamber.
ii. The Legislative Assembly consists of representatives directly elected by the people on the basis of Universal Adult Franchise.
iii. The Legislative Assembly maximum strength is fixed at 500 and minimum strength at 60.
iv. Legislative Assembly should be re-elected within six months after the revocation of emergency.
Which of the statements given above are correct?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त ii, iii आणि iv) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधानसभा विषयक तरतुदी (अनुच्छेद १७० व १७२):
• विधान i चुकीचे आहे: विधानसभा हे कायमस्वरूपी सभागृह नाही; तिचा सामान्य कार्यकाळ ५ वर्षे असून ती विसर्जित होऊ शकते (विधान परिषद हे कायमस्वरूपी सभागृह असते).
• विधान ii बरोबर आहे: अनुच्छेद १७०(१) नुसार विधानसभेतील प्रतिनिधी थेट जनतेकडून सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकाराच्या आधारे निवडले जातात.
• विधान iii बरोबर आहे: अनुच्छेद १७०(१) नुसार विधानसभेची कमाल सदस्य संख्या ५०० आणि किमान सदस्य संख्या ६० निश्चित करण्यात आली आहे (गोवा, सिक्कीम, मिझोरम यांसारखे लहान अपवाद वगळता).
• विधान iv बरोबर आहे: अनुच्छेद १७२(१) च्या परंतुकानुसार, राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात विधानसभेचा कार्यकाळ एका वेळी एक वर्ष याप्रमाणे वाढवला जाऊ शकतो; परंतु आणीबाणी संपुष्टात आल्यानंतर हा वाढीव काळ सहा महिन्यांपेक्षा अधिक काळ चालू शकत नाही, म्हणजेच त्या सहा महिन्यांत निवडणुका घेणे आवश्यक असते.
• त्यामुळे ii, iii आणि iv ही विधाने बरोबर आहेत.
• अचूक उत्तर पर्याय (२) 'फक्त ii, iii आणि iv' आहे.
• महत्त्वाची टीप: विधानसभा विसर्जनक्षम सभागृह असून कमाल ५०० व किमान ६० सदस्य असतात; आणीबाणी संपल्यावर ६ महिन्यांत निवडणुका व्हाव्या लागतात.
The correct answer is Option B (Only ii, iii and iv).
Key Points:
• Legislative Assembly (Vidhan Sabha) - Articles 170 & 172:
• Statement i is INCORRECT: The Legislative Assembly is NOT a permanent chamber; its normal term is 5 years and it is subject to dissolution. (The Legislative Council / विधान परिषद is the permanent chamber).
• Statement ii is correct: Under Article 170(1), members of the Legislative Assembly are chosen by direct election from territorial constituencies on the basis of adult suffrage.
• Statement iii is correct: Under Article 170(1), the maximum strength of a Legislative Assembly is fixed at 500 and the minimum strength at 60 (with statutory exceptions for Goa, Mizoram, Sikkim).
• Statement iv is correct: Under the proviso to Article 172(1), while a Proclamation of Emergency is in operation, the duration of the Assembly may be extended by Parliament for a period not exceeding one year at a time, and not extending in any case beyond a period of six months after the Proclamation has ceased to operate (requiring fresh elections within that period).
• Therefore, statements ii, iii, and iv are correct.
• Hence, Option (2) Only ii, iii and iv is the correct answer.
• Key Takeaway: Assembly has a 500 max / 60 min limit, direct election, and post-emergency extension valid up to 6 months; it is not a permanent house.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
योग्य कथने ओळखा. अ. 1952 च्या राष्ट्रपतींच्या निवडणूकीत के....
भारताच्या राष्ट्रपतींच्या निर्वाचक मंडळासंबंधी खालील विधाने...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
