खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) भारतात, शेषाधिकार हे केंद्राकडे दिले आहेत.
(b) अमेरिकेत, शेषाधिकार हे राज्यांकडे दिले आहेत.
(c) ऑस्ट्रेलियात, शेषाधिकार हे केंद्राकडे दिले आहेत.
(d) कॅनडात, शेषाधिकार हे राज्यांकडे दिले आहेत.
खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) भारतात, शेषाधिकार हे केंद्राकडे दिले आहेत.
(b) अमेरिकेत, शेषाधिकार हे राज्यांकडे दिले आहेत.
(c) ऑस्ट्रेलियात, शेषाधिकार हे केंद्राकडे दिले आहेत.
(d) कॅनडात, शेषाधिकार हे राज्यांकडे दिले आहेत.
Consider the following statements:
(a) In India, the residuary powers are given to Union.
(b) In America, the residuary powers are given to States.
(c) In Australia, the residuary powers are given to Union.
(d) In Canada, the residuary powers are given to States.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a), (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• तुलनात्मक संघराज्य: शेषाधिकारांची विभागणी:
• भारत: राज्यघटनेच्या कलम 248 व सूची १ नोंद ९७ नुसार शेषाधिकार केंद्राकडे (संसदेकडे) सोपवण्यात आले आहेत. (विधान (a) बरोबर आहे).
• अमेरिका (USA): संविधानाच्या १० व्या दुरुस्तीनुसार शेषाधिकार घटकराज्यांकडे सोपवले आहेत. (विधान (b) बरोबर आहे).
• ऑस्ट्रेलिया: अमेरिकेप्रमाणेच ऑस्ट्रेलियातही शेषाधिकार राज्यांकडे आहेत (केंद्राकडे नव्हे). (विधान (c) चुकीचे आहे).
• कॅनडा: कॅनडामध्ये शेषाधिकार केंद्राकडे निहित आहेत (राज्यांकडे नव्हे). (विधान (d) चुकीचे आहे).
• *(टीप: आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार पर्याय ३ हा योग्य दिलेला आहे)*.
• महत्त्वाची टीप: भारत आणि कॅनडामध्ये शेषाधिकार केंद्राकडे आहेत, तर अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये ते राज्यांकडे आहेत.
The correct answer is Option C ((a), (b)).
Key Points:
• Comparative Federalism: Distribution of Residuary Powers:
• India: Under Article 248 and Entry 97 of the Union List, residuary legislative powers are vested in the Union Parliament. (Statement (a) is correct).
• United States of America (USA): By virtue of the Tenth Amendment to the US Constitution, powers not delegated to the federal government are reserved to the States. (Statement (b) is correct).
• Australia: Like the US model, the Australian Constitution leaves residuary powers to the States, not the Commonwealth (Union). (Statement (c) is incorrect).
• Canada: Under Section 91 of the British North America Act, 1867, residuary powers belong to the Dominion (Centre/Union), not the Provinces. (Statement (d) is incorrect).
• *(Note: In Set A Option 3 printed `(a), (c)` due to a clerical typo for `(a), (b)`, which the official commission key accepted as option 3)*.
• Key Takeaway: Residuary powers belong to the Centre in India and Canada, whereas they belong to the States in the USA and Australia.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने लक्षात घ्या : (a) प्रचलित लोकसभेच्या शेवटच्या अ...
खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?