#35📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

Which one of the following statements is not correct?
पर्याय (Options):
a
संविधानात 'अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातीची' व्याख्या दिलेली नाही.
There is no definition of SC and ST in the Constitution.
b
संविधानात 'मागासवर्गाची' व्याख्या दिलेली नाही.
There is no definition of 'backward classes' in the Constitution.
c
संविधानाने 'अँग्लो इंडियन' समुहाचा अर्थ स्पष्ट केलेला आहे.
The Anglo-Indian Community is defined by the Constitution.
d
पहिला मागासवर्गीय आयोग 1953 साली बी.पी. मंडल यांच्या अध्यक्षतेखाली नियुक्त करण्यात आला होता.
The First Backward Commission was appointed in 1953 with B.P. Mandal as Chairman.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (पहिला मागासवर्गीय आयोग 1953 साली बी.पी. मंडल यांच्या अध्यक्षतेखाली नियुक्त करण्यात आला होता.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मागासवर्गीय आयोग व घटनात्मक व्याख्या:
• पर्याय १ व २ सत्य विधाने आहेत: संविधानात 'मागास वर्ग' या शब्दाची व्याख्या दिलेली नाही; तसेच कलम ३६६(२४) व (२५) मध्ये फक्त राष्ट्रपतींनी कलम ३४१ व ३४२ अन्वये अधिसूचित केलेल्या घटकांना एससी/एसटी मानले जाईल एवढाच संदर्भ आहे, कोणतीही स्वतंत्र व्याख्या नाही.
• पर्याय ३ सत्य विधान आहे: संविधानाच्या अनुच्छेद 366(2) मध्ये 'अँग्लो-इंडियन' या संकल्पनेची सुस्पष्ट व्याख्या दिलेली आहे.
• पर्याय ४ चुकीचे विधान आहे (उत्तर): १९५३ मध्ये नियुक्त करण्यात आलेल्या पहिल्या मागासवर्गीय आयोगाचे अध्यक्ष काका कालेलकर हे होते. बी. पी. मंडल हे १९७९ मध्ये स्थापन झालेल्या दुसऱ्या मागासवर्गीय आयोगाचे अध्यक्ष होते.
• महत्त्वाची टीप: पहिला मागासवर्गीय आयोग १९५३ मध्ये काका कालेलकर यांच्या अध्यक्षतेखाली नेमला होता; मंडल आयोग हा दुसरा आयोग (१९७९) होता.

The correct answer is Option D (The First Backward Commission was appointed in 1953 with B.P. Mandal as Chairman.).

Key Points:
• Constitutional Definitions and Backward Classes Commissions:
• Option 1 & 2 are correct statements: The Constitution contains no specific substantive definitions for what constitutes 'Scheduled Castes', 'Scheduled Tribes', or 'Backward Classes'; Article 366(24) and 366(25) merely refer back to groups notified by the President under Article 341 and 342, and 'backward class' is completely undefined.
• Option 3 is a correct statement: The Anglo-Indian community is specifically defined in Article 366(2).
• Option 4 is incorrect (Answer): The First Backward Classes Commission was appointed in 1953 under the chairmanship of Kaka Kalelkar (submitted report in 1955). B.P. Mandal chaired the Second Backward Classes Commission, which was appointed in 1979 by the Morarji Desai government.
• Key Takeaway: The 1st Backward Classes Commission (1953) was headed by Kaka Kalelkar; the 2nd (1979) was headed by B.P. Mandal.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔