📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

अंदाज समितीबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

Which one of the following statements about the Estimates Committee is not correct?
पर्याय (Options):
a
या समितीचा उगम 1935 साली स्थापन झालेल्या आर्थिक स्थायी समितीमध्ये सापडू शकतो.
The origin of this Committee can be traced to the Standing Financial Committee set up in 1935.
✓ योग्य उत्तर
b
स्वातंत्र्यानंतर पहिली अंदाज समिती, तत्कालीन अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरून 1950 मध्ये स्थापन करण्यात आली.
The First Estimates Committee after independence was constituted in 1950 on the recommendations of John Mathai, the then Finance Minister.
c
मूळतः तिच्यामध्ये 25 सदस्य होते परंतु 1956 साली ही सदस्यसंख्या 30 पर्यंत वाढविण्यात आली.
Originally, it had 25 members but in 1956 its membership was raised to 30.
d
जर उपसभापती हे या समितीचे सदस्य असतील तर ते आपोआपच अध्यक्ष बनतात.
If the Deputy Speaker happens to be a member of the Committee he automatically becomes the Chairman.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (या समितीचा उगम 1935 साली स्थापन झालेल्या आर्थिक स्थायी समितीमध्ये सापडू शकतो.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (1) चुकीचे आहे: अंदाज समितीचा उगम 1935 मध्ये नव्हे, तर मॉन्टेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणांनुसार 1921 मध्ये स्थापन झालेल्या स्थायी वित्त समितीमध्ये (Standing Financial Committee) सापडतो.
• विधान (2) बरोबर आहे: स्वातंत्र्योत्तर भारतातील पहिली अंदाज समिती 1950 मध्ये तत्कालीन अर्थमंत्री जॉन मथाई यांच्या शिफारशीवरून स्थापन झाली.
• विधान (3) बरोबर आहे: सुरुवातीला यात 25 सदस्य होते; 1956 मध्ये ही संख्या वाढवून 30 करण्यात आली (सर्व सदस्य केवळ लोकसभेचे असतात).
• विधान (4) बरोबर आहे: संसदीय नियमानुसार जर लोकसभेचे उपाध्यक्ष समितीचे सदस्य असतील, तर ते आपोआपच समितीचे अध्यक्ष बनतात.
• विचारलेल्या प्रश्नानुसार अयोग्य विधान विचारले असल्याने पर्याय क्र. (1) हे उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: अंदाज समितीचा उगम 1921 चा आहे (1935 चा नाही); जॉन मथाई यांनी 1950 मध्ये ती सुरू केली व 1956 मध्ये 30 सदस्य झाले.

The correct answer is Option A (The origin of this Committee can be traced to the Standing Financial Committee set up in 1935.).

Key Points:
• Statement (1) is incorrect: The origin of the Estimates Committee traces back to the Standing Financial Committee established in 1921 (under the Montagu-Chelmsford reforms), not 1935.
• Statement (2) is correct: Post-independence, the first Estimates Committee was constituted in 1950 on the recommendation of then Finance Minister John Mathai.
• Statement (3) is correct: Originally, it had 25 members; in 1956, its membership was expanded to 30 members, all drawn exclusively from the Lok Sabha.
• Statement (4) is correct: Under parliamentary conventions and rules, if the Deputy Speaker of Lok Sabha is appointed to the committee, he automatically becomes its Chairman.
• Therefore, statement (1) is incorrect and is the designated answer.
• Key Takeaway: The Estimates Committee traces its origins to 1921 (not 1935); John Mathai set it up in 1950, and it expanded to 30 members in 1956.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔