राज्याच्या विधानपरिषदेबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (विधानपरिषदेची स्थापना भारतीय राज्य घटनेच्या कलम 169 (3) अन्वये संवैधानिक सुधारणा असल्याचे गृहित धरली जाते.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 169 - विधानपरिषद निर्मिती व बरखास्ती: राज्यघटनेच्या कलम 169(1) नुसार संसदेला कायद्याद्वारे कोणत्याही राज्यात विधानपरिषद स्थापन करण्याचा किंवा रद्द करण्याचा अधिकार आहे.
• विधानसभेच्या ठरावाचे विशेष बहुमत: यासाठी संबंधित विधानसभेने (अ) सभागृहाच्या एकूण सदस्यसंख्येच्या बहुमताने आणि (ब) उपस्थित राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या किमान 2/3 बहुमताने ठराव संमत करणे आवश्यक असते (विधान 2 व 3 बरोबर).
• कलम 169(3) ची स्पष्ट तरतूद: कलम 169(3) स्पष्टपणे सांगते की: *'असा केलेला कोणताही कायदा कलम 368 च्या प्रयोजनार्थ या संविधानाची दुरुस्ती मानली जाणार नाही.'* (संसद हा कायदा साध्या बहुमताने संमत करते).
• विधान (4) चे परीक्षण: विधान (4) मध्ये म्हटले आहे की 'ही घटनादुरुस्ती असल्याचे गृहीत धरले जाते', जे कलम 169(3) च्या थेट विरुद्ध असल्याने चुकीचे विधान ठरते.
• निष्कर्ष: विधान (4) असत्य असल्याने पर्याय (4) अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम 169(3) नुसार विधानपरिषद स्थापन करण्याचा किंवा रद्द करण्याचा संसदेचा कायदा कलम 368 अंतर्गत घटनादुरुस्ती मानला जात नाही.
The correct answer is Option D (Constitution of Legislative Council is deemed to be a constitutional amendment under Article 169(3) of the Indian Constitution.).
Key Points:
• Article 169 - Creation and Abolition of Legislative Councils: Under Article 169(1), Parliament may by law provide for the creation or abolition of a Legislative Council in a State if the Legislative Assembly passes a resolution to that effect.
• Assembly Resolution Majority: The Assembly resolution must be passed by a special majority—i.e., by a majority of the total membership of the Assembly (2) AND by a majority of not less than two-thirds of the members present and voting (3).
• Clause 169(3) Direct Dictum: Article 169(3) explicitly states: *'No such law as aforesaid shall be deemed to be an amendment of this Constitution for the purposes of article 368'*.
• Statement (4) Evaluation: Statement (4) claims that it *is deemed to be a constitutional amendment*, which is the exact opposite of Article 169(3). Hence, statement (4) is completely incorrect.
• Key Result: Option 4 is the incorrect statement.
• Key Takeaway: Under Article 169(3), a parliamentary law creating or abolishing a State Legislative Council is NOT deemed to be a constitutional amendment under Article 368.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
राज्यात सर्वात शेवटी जाहीर करण्यात आलेली महानगरपालिका कोणती...
राज्यपालांकडे एखाद्या विषयाबाबत अध्यादेश काढण्याचा प्रस्ताव...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
