भारतातील उपराष्ट्रपती संदर्भात पुढील विधानांपैकी कोणती विधाने चुकीची आहेत ?
अ. ते लोकसभेची निवडणूक लढवण्यासाठी पात्र हवेत.
ब. त्यांची बडतर्फी लोकसभा आणि राज्यसभेतील सदस्यांच्या बहुमताने पारित ठरावाद्वारे करण्यात येते.
क. ते कितीदाही पुनर्निवडणूक लढवण्यास पात्र असतात.
भारतातील उपराष्ट्रपती संदर्भात पुढील विधानांपैकी कोणती विधाने चुकीची आहेत ?
अ. ते लोकसभेची निवडणूक लढवण्यासाठी पात्र हवेत.
ब. त्यांची बडतर्फी लोकसभा आणि राज्यसभेतील सदस्यांच्या बहुमताने पारित ठरावाद्वारे करण्यात येते.
क. ते कितीदाही पुनर्निवडणूक लढवण्यास पात्र असतात.
Which of the following statements are incorrect about Vice-President of India?
a. He must be qualified for election to House of People.
b. He may be removed by a resolution passed by a majority of members of Council of States and House of the People.
c. He is eligible for re-election any number of times.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अ, ब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 66(3)(c) नुसार, उपराष्ट्रपती पदाच्या उमेदवारास राज्यसभेचा (Council of States) सदस्य म्हणून निवडून येण्यास पात्र असणे आवश्यक असते, लोकसभेचा नाही. त्यामुळे विधान 'अ' चुकीचे आहे.
• पदावरून दूर करण्याची पद्धत (कलम 67(b)): उपराष्ट्रपतींना दूर करण्यासाठीचा ठराव राज्यसभेत तत्कालीन सर्व सदस्यांच्या बहुमताने (प्रभावी बहुमत) पारित व्हावा लागतो आणि लोकसभेने त्याला साध्या बहुमताने संमती देणे आवश्यक असते. त्यामुळे विधान 'ब' तांत्रिकदृष्ट्या चुकीचे ठरते.
• भारतीय राज्यघटनेत उपराष्ट्रपतींच्या फेरनिवडणुकीवर कोणतेही बंधन नाही; ते कितीही वेळा निवडून येऊ शकतात (उदा. डॉ. राधाकृष्णन आणि हमीद अन्सारी सलग दोन वेळा उपराष्ट्रपती होते). विधान 'क' बरोबर आहे.
• विचारलेल्या अयोग्य विधानांमध्ये 'अ आणि ब' (पर्याय 2) समाविष्ट होतात.
• महत्त्वाची टीप: उपराष्ट्रपती हे राज्यसभेवर निवडून येण्यास पात्र असावे लागतात आणि त्यांना पदावरून दूर करण्याचा ठराव आधी राज्यसभेत मांडला जातो.
The correct answer is Option B (a, b).
Key Points:
• Under Article 66(3)(c), a candidate for Vice-President must be qualified for election as a member of the Council of States (Rajya Sabha), NOT the House of the People (Lok Sabha). Hence, statement 'a' is incorrect.
• Removal Procedure (Article 67(b)): The Vice-President can be removed by a resolution of the Rajya Sabha passed by an effective majority (a majority of all the then members) and agreed to by the Lok Sabha by a simple majority. Saying it requires a majority of both without distinguishing the special mechanism makes statement 'b' inaccurate/incorrect.
• Article 66 does not bar multiple tenures; Dr. S. Radhakrishnan and Mohammad Hamid Ansari were re-elected as Vice-President, making statement 'c' completely correct.
• Thus, statements 'a' and 'b' are incorrect.
• Key Takeaway: A Vice-Presidential candidate must be eligible for Rajya Sabha, and removal starts in Rajya Sabha via effective majority.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील विधाने विचारात घ्या. अ. १९६६ मध्ये स्थापन करण्यात आलेल...
खालील विधाने विचारात घ्या. अ. लोकसभेत 84 जागा या अनुसूचित जा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
