भारतात सार्वजनिक धोरण आणि प्रशासकीय बाबींशी निगडीत केंद्र-राज्य सहकार्यासाठी यंत्रणा उपलब्ध आहे. याबाबतीत योग्य विधान कोणते ?
(a) केंद्र-राज्य या दरम्यान कार्यकारी अधिकारांबाबतीत परस्पर प्रदत्तीकरण होऊ शकते.
(b) राज्ये आणि स्थानिक स्वराज्य संस्था या दरम्यान कार्यकारी अधिकारांबाबतीत परस्पर प्रदत्तीकरण होऊ शकते.
(c) केंद्र सरकारच्या पूर्व संमतीने राज्य सरकार स्वतःची काही कार्ये केंद्र सरकारकडे सोपवू शकते.
पर्यायी उत्तरे :
भारतात सार्वजनिक धोरण आणि प्रशासकीय बाबींशी निगडीत केंद्र-राज्य सहकार्यासाठी यंत्रणा उपलब्ध आहे. याबाबतीत योग्य विधान कोणते ?
(a) केंद्र-राज्य या दरम्यान कार्यकारी अधिकारांबाबतीत परस्पर प्रदत्तीकरण होऊ शकते.
(b) राज्ये आणि स्थानिक स्वराज्य संस्था या दरम्यान कार्यकारी अधिकारांबाबतीत परस्पर प्रदत्तीकरण होऊ शकते.
(c) केंद्र सरकारच्या पूर्व संमतीने राज्य सरकार स्वतःची काही कार्ये केंद्र सरकारकडे सोपवू शकते.
पर्यायी उत्तरे :
There is a mechanism for Inter-governmental Policy and Administrative Co-operation in India. Which of the following statement/s is/are true in this regard ?
(a) There can be mutual delegation of executive functions between the Union and the States.
(b) There can be mutual delegation of executive functions between the States and Local Authority.
(c) A State Government with the consent of Union Government may entrust certain State functions to that Government.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a) आणि (c) बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कार्यकारी अधिकारांचे परस्पर प्रदत्तीकरण (Delegation):
• विधान (a) बरोबर आहे: कलम २५८(१) नुसार राष्ट्रपती राज्याच्या संमतीने केंद्राचे अधिकार राज्याला देऊ शकतात, आणि कलम २५८A नुसार राज्य सरकार केंद्राला अधिकारसूत्रातील कार्ये सोपवू शकते (परस्पर प्रदत्तीकरण).
• विधान (b) चुकीचे आहे: संविधानातील केंद्र-राज्य प्रशासनिक सहकार्याच्या तरतुदी या केंद्र आणि राज्य सरकारांच्या संबंधापुरत्या आहेत; राज्ये व स्थानिक स्वराज्य संस्था यांच्यात थेट अशा स्वरूपाचे घटनात्मक परस्पर प्रदत्तीकरण नाही.
• विधान (c) बरोबर आहे: कलम २५८A (७ वी घटनादुरुस्ती १९५६ द्वारे जोडलेले) अन्वये राज्य सरकार केंद्राच्या संमतीने स्वतःची काही राज्य कार्ये केंद्र सरकारकडे सोपवू शकते.
• म्हणून पर्याय (३) - (a) आणि (c) बरोबर हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम २५८ व २५८A नुसार केंद्र व राज्य सरकारांमध्ये कार्यकारी अधिकारांचे परस्पर प्रदत्तीकरण होऊ शकते.
The correct answer is Option C ((a) and (c) true).
Key Points:
• Inter-Governmental Delegation of Executive Powers:
• Statement (a) is correct: Under Article 258(1) (Union to States) and Article 258A (States to Union), the President of India may, with the consent of the Government of a State, entrust to that Government functions in relation to any matter to which the executive power of the Union extends, and vice versa (mutual delegation).
• Statement (b) is incorrect: Mutual delegation of executive functions under Articles 258/258A is strictly between the Union and the State governments, not constitutionally extended as direct mutual executive delegation with local authorities.
• Statement (c) is correct: Under Article 258A (inserted by the 7th Amendment Act, 1956), the Governor of a State may, with the consent of the Government of India, entrust to that Government or its officers functions in relation to any matter to which the executive power of the State extends.
• Therefore, statements (a) and (c) are true.
• Key Takeaway: Articles 258 and 258A allow mutual delegation of executive functions between the Union and State governments.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...
पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी
भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...
भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...
संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती
भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...
केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...
पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला
भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...
संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या
भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील विधाने विचारात घ्या : (a) सर्वात पहिले राष्ट्रीय कृषी...
टिकाकारांनी _______ यास 'भारत सरकारचे सरकार' म्हणून संबोधले...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
