#43📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO)(2019) +1 गुण

भारताच्या संचित निधीतील खर्च आकारणीमध्ये समावेश होवू शकतो
अ. राष्ट्रपतीचे मानधन व भत्ते.
ब. पंतप्रधानाचे मानधन व भत्ते.
क. राज्यसभा सभापती चे वेतन व भत्ते.
ड. भारताचे नियंत्रक व महालेखा परीक्षकाचे वेतन व भत्ते.

The expenditure charged on the Consolidated Fund of India shall include
a. the emoluments and allowances of the President.
b. the emoluments and allowances of the Prime Minister.
c. the salary and allowances of the Chairman of the Council of State.
d. the salary and allowances of the Comptroller and Auditor General of India.

पर्याय (Options):

फक्त अ, ब, क

Only a, b, c

फक्त क, ड, ब

Only c, d, b

फक्त अ, क, ड

Only a, c, d

✓ योग्य उत्तर

वरील सर्व

All of the above

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त अ, क, ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाच्या अनुच्छेद ११२(३) नुसार भारताच्या संचित निधीवर भारित (Charged) असणारा खर्च (ज्यावर संसदेत केवळ चर्चा होते, मतदान होत नाही):
• राष्ट्रपतींचे मानधन, भत्ते व त्यांच्या कार्यालयाचा खर्च (अ)
• राज्यसभेचे सभापती व उपसभापती तसेच लोकसभेचे अध्यक्ष व उपाध्यक्ष यांचे वेतन व भत्ते (क)
• भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचे वेतन, भत्ते व निवृत्तिवेतन (ड)
• पंतप्रधानांचे व केंद्रीय मंत्र्यांचे वेतन आणि भत्ते संचित निधीवर भारित नसतात; त्यावर संसदेत दरवर्षी अनुदान मागण्यांद्वारे मतदान होते.
• म्हणून 'फक्त अ, क, ड' हा पर्याय बरोबर आहे (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: राष्ट्रपती, राज्यसभा सभापती आणि कॅग यांचे वेतन संचित निधीवर भारित असते; पंतप्रधानांचे वेतन संचित निधीवर भारित नसते.

The correct answer is Option C (Only a, c, d).

Key Points:
• Article 112(3) enumerates expenditure 'charged' upon the Consolidated Fund of India (non-votable by Parliament):
• Emoluments and allowances of the President and other expenditure relating to his office (a)
• Salaries and allowances of the Chairman and Deputy Chairman of the Rajya Sabha, and the Speaker and Deputy Speaker of the Lok Sabha (c)
• Salaries, allowances, and pensions of Judges of the Supreme Court and CAG of India (d)
• Emoluments and allowances of the Prime Minister and other Ministers are NOT charged expenditure; they are voted upon annually by Parliament under demand for grants (b is not charged).
• Therefore, only a, c, and d are charged expenditures.
• Key Takeaway: Expenditure charged on the Consolidated Fund includes President, Rajya Sabha Chairman, and CAG salaries, but NOT the Prime Minister's.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'केंद्र शासन: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, पंतप्रधान, मंत्रिमंडळ व संसद (Union Executive & Parliament)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपती (कलम ५२ ते ७१): निवडणूक, महाभियोग, अधिकार, दयेचा अधिकार व नकाराधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ५ (प्रकरण १: कलम ५२ ते ७८) मध्ये केंद्रीय कार्यकारी मंडळाची (Union Executive) रचना स्पष्ट केली...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंतप्रधान व केंद्रीय मंत्रिमंडळ (कलम ७४, ७५, ७७, ७८): वास्तव कार्यकारी प्रमुख, कॅबिनेट समित्या व महान्यायवादी

भारताने ब्रिटनच्या धर्तीवर संसदीय शासन पद्धती (Westminster Model) स्वीकारली आहे. या पद्धतीत राष्ट्रपती हे केवळ नाममात्र...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारतीय संसद (Parliament): राज्यसभा (कलम ८०) व लोकसभा (कलम ८१) रचना, तुलना व विशेषाधिकार (कलम १०५)

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७९ नुसार, भारताची संसद ही राष्ट्रपती, राज्यसभा (राज्यांची परिषद / Council of States) आणि लोकसभा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

संसदीय कामकाज, साधने, विधेयके व समित्या: प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर, अर्थविधेयक (कलम ११०), PAC व अंदाज समिती

भारतीय संसद ही केवळ कायदे बनवणारी संस्था नसून ती कार्यकारी मंडळावर (मंत्रिमंडळावर) सतत अंकुश ठेवणारी आणि जनतेच्या पैशांच...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य संबंध (कलम २४५ ते २६३): कायदेविषयक, प्रशासकीय, आंतरराज्य परिषद व विभागीय परिषदा

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ११ (कलम २४५ ते २६३) व भाग १२ मधील केंद्र-राज्य संबंधांचे सर्वंकष विश्लेषण: कायदेविषयक संबंध, ७...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

पक्षांतर बंदी कायदा (१० वे परिशिष्ट): ५२ वी व ९१ वी घटनादुरुस्ती, अपात्रतेचे निकष, अपवाद व किहोटो होलोहान खटला

भारतीय राज्यघटनेच्या १० व्या परिशिष्टातील पक्षांतर बंदी कायद्याचे सखोल विश्लेषण: ५२ वी घटनादुरुस्ती १९८५, ९१ वी घटनादुरु...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

संसदीय समित्यांची सखोल रचना व कार्यपद्धती: लोकलेखा (PAC), अंदाज, सार्वजनिक उपक्रम व विभागीय स्थायी समित्या

भारतीय संसदेच्या सर्व प्रमुख समित्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकलेखा समिती (PAC), अंदाज समिती (Estimates Committee), सार्वज...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #42

संसदेचे अधिकार व कार्ये आहेत अ. सरकार स्थापन किंवा शेवट करणे...

पुढील प्रश्न #44

नियंत्रक व महालेखा परीक्षक यांचे वेतन आणि भत्ते

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड