📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

वाक्य 1- न्यायिक सिंहावलोकन हे शस्त्र असून संरक्षण नाही.
वाक्य 2- न्यायिक सिंहावलोकन व राज्यकारभाराचे सिंहावलोकन या दोन्हीमध्ये फरक आहे.

Statement 1- Judicial Review is a weapon and not a protection.
Statement 2- There is a distinction between 'Judicial review' and 'administrative review'.

पर्याय (Options):
a
वाक्य 1 चूक आहे आणि वाक्य 2 बरोबर आहे.
Statement 1 is wrong and Statement 2 is correct.
✓ योग्य उत्तर
b
वाक्य 1 बरोबर आणि वाक्य 2 बरोबर आहे.
Statement 1 is correct and Statement 2 is correct.
c
वाक्य 1 बरोबर आणि वाक्य 2 चूक आहे.
Statement 1 is correct and Statement 2 is wrong.
d
वाक्य 1 आणि वाक्य 2 दोन्ही चुकीचे आहेत.
Both the Statements 1 and 2 are wrong.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (वाक्य 1 चूक आहे आणि वाक्य 2 बरोबर आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• न्यायिक पुनर्विलोकन आणि प्रशासकीय आढावा:
• वाक्य 1: कायद्याच्या सिद्धांतानुसार, न्यायिक पुनर्विलोकन (Judicial Review) हे प्रामुख्याने नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांचे संरक्षण (Protection/Shield) करणारे साधन आहे; ते केवळ आक्रमक 'शस्त्र' नाही. त्यामुळे 'न्यायिक सिंहावलोकन हे शस्त्र असून संरक्षण नाही' हे विधान असत्य ठरते. वाक्य 1 चूक आहे.
• वाक्य 2: न्यायिक पुनर्विलोकन (उच्च व सर्वोच्च न्यायालयांद्वारे कायद्याची वैधता व निर्णयप्रक्रियेची तपासणी) आणि प्रशासकीय पुनर्विलोकन / सिंहावलोकन (प्रशासकीय यंत्रणेने अंतर्गत पातळीवर घेतलेल्या निर्णयाचा गुणवत्तेनुसार घेतलेला फेरआढावा) या दोन्हीमध्ये मूलभूत फरक आहे. त्यामुळे वाक्य 2 बरोबर आहे.
• म्हणून वाक्य 1 चूक आणि वाक्य 2 बरोबर आहे (पर्याय 1).
• महत्त्वाची टीप: न्यायिक पुनर्विलोकन हे नागरिकांच्या हक्कांचे संरक्षण करणारे साधन असून ते प्रशासकीय पुनर्विलोकनापेक्षा वेगळे असते.

The correct answer is Option A (Statement 1 is wrong and Statement 2 is correct.).

Key Points:
• Jurisprudence of Judicial Review & Administrative Review:
• Statement 1: In constitutional and administrative law, Judicial Review is fundamentally a shield/protection for citizens' fundamental rights against state excesses, rather than merely an aggressive offensive 'weapon'. Hence, asserting that it is 'a weapon and not a protection' is juristically incorrect. Statement 1 is wrong.
• Statement 2: There is a well-established distinction between 'Judicial Review' (exercised by constitutional courts under Articles 32/226 to assess legality, constitutionality, and decision-making process) and 'Administrative Review' (internal review/merit appeals undertaken within executive hierarchies regarding the wisdom and facts of an administrative decision). Statement 2 is correct.
• Therefore, Statement 1 is wrong and Statement 2 is correct (Option 1).
• Key Takeaway: Judicial review functions primarily as a protective shield for constitutional rights, distinct from internal administrative reviews.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔