📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

ग्राहक संरक्षण कायद्याच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने असत्य आहेत ?
(a) तक्रार तोंडी करून चालते
(b) पुनर्विक्रीसाठी जो वस्तू खरेदी करतो तो ग्राहक नाही
(c) जिल्हा मंचासमोर फक्त रु.5 लाख पर्यंतचे दावे चालतात त्यावरील नाही
(d) राष्ट्रीय ग्राहक मंचामध्ये एक जागा स्त्रियांसाठी राखीव आहे.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following statements are Not True in relation to Consumer Protection Act ?
(a) Complaint under the act can be oral
(b) A person who buys the goods for resale is not a consumer
(c) District forum can entertain the claims only upto Rs. 5 lakhs, not above that
(d) In State Commission one seat is reserved for women
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a) व (c) असत्य आहेत.
(a) and (c) not true
✓ योग्य उत्तर
b
(b), (c) व (d) असत्य आहेत
(b), (c) and (d) untrue
c
सर्व असत्य आहेत
All are untrue
d
सर्व सत्य आहेत
All are true
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) व (c) असत्य आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ग्राहक संरक्षण कायदा, 1986 मधील तरतुदी:
• तक्रार दाखल करणे (a): कायद्याच्या कलम 12 नुसार तक्रार ही लेखी स्वरूपातच करावी लागते; तोंडी तक्रार चालत नाही. त्यामुळे विधान (a) असत्य आहे.
• ग्राहकाची व्याख्या (b): कलम 2(1)(d) नुसार जो व्यक्ती पुनर्विक्रीसाठी (Commercial Purpose/Resale) वस्तू खरेदी करतो, त्याला 'ग्राहक' मानले जात नाही. त्यामुळे विधान (b) सत्य आहे.
• आर्थिक अधिकारक्षेत्र (c): 2002 च्या सुधारणेनुसार जिल्हा ग्राहक मंचाची आर्थिक मर्यादा 20 लाख रुपयांपर्यंत वाढवण्यात आली होती (केवळ 5 लाख नाही). त्यामुळे विधान (c) असत्य आहे.
• महिला प्रतिनिधित्व (d): राज्य आयोग व इतर मंचांवर किमान एक महिला सदस्य असणे कायद्यानुसार बंधनकारक आहे. त्यामुळे विधान (d) सत्य आहे.
• विचारलेली असत्य विधाने (a) आणि (c) ही आहेत (पर्याय 1).
• महत्त्वाची टीप: ग्राहक संरक्षण कायद्यानुसार तक्रार लेखी असावी लागते आणि जिल्हा मंचाची मर्यादा 20 लाख रु. पर्यंत होती; त्यामुळे (a) व (c) असत्य आहेत.

The correct answer is Option A ((a) and (c) not true).

Key Points:
• Consumer Protection Act, 1986 Provisions:
• Filing of Complaint (a): Under Section 12, a complaint must be in writing (not oral). Hence, statement (a) is Not True.
• Definition of Consumer (b): Section 2(1)(d) explicitly excludes a person who obtains goods for resale or for any commercial purpose. Statement (b) is True.
• Pecuniary Jurisdiction (c): Under the 1986 Act (post-2002 amendment), the District Forum could entertain complaints where the value was up to Rs. 20 Lakhs (not merely up to Rs. 5 Lakhs). Hence, statement (c) is Not True.
• Women Representation (d): The Act mandates that at least one member on each State Commission (as well as District Forum and National Commission) must be a woman. Statement (d) is True.
• Statements (a) and (c) are Not True, matching Option (1).
• Key Takeaway: Under the Consumer Protection Act 1986, complaints must be in writing and the District Forum's limit was up to Rs. 20 lakh; (a) and (c) are untrue.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ग्राहक संरक्षण कायदा, २०१९ (Consumer Protection Act 2019)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔