📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान हे प्रशासकीय न्यायाधिकरणाला लागू नाही ?

Which of the following is not applicable to the Administrative Tribunal ?
पर्याय (Options):
a
दिवाणी न्यायालयाचे काही अधिकार त्यांना आहेत
It is invested with some of the powers of civil court
b
साक्षी पुराव्याचे तांत्रिक नियम तंतोतंत बंधनकारक आहेत
It is bound strictly by technical rules of evidence
✓ योग्य उत्तर
c
नैसर्गिक न्यायाची तत्त्वे बंधनकारक आहेत
It is bound to follow principles of natural justice
d
निर्णय देताना कारणे देणे बंधनकारक आहे
It is bound to record reasons in support of the order passed by it
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (साक्षी पुराव्याचे तांत्रिक नियम तंतोतंत बंधनकारक आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रशासकीय न्यायाधिकरणांची कार्यपद्धती (प्रशासकीय न्यायाधिकरण कायदा, 1985):
• कलम 22(1) मधील तरतूद: प्रशासकीय न्यायाधिकरणाला (उदा. CAT/MAT) भारतीय पुरावा कायदा 1872 मधील साक्षीपुराव्याचे तांत्रिक नियम किंवा दिवाणी प्रक्रिया संहितेचे (CPC) नियम तंतोतंत लागू नसतात; ते प्रामुख्याने नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांवर (Principles of Natural Justice) चालतात.
• दिवाणी न्यायालयाचे अधिकार: साक्षीदारांना हजर करणे, कागदपत्रे तपासणे याबाबत न्यायाधिकरणास दिवाणी न्यायालयाचे अधिकार असतात.
• कारणांनिशी आदेश: न्यायाधिकरणाने निर्णय देताना त्यामागील कारणे नमूद करणे बंधनकारक असते.
• त्यामुळे 'साक्षी पुराव्याचे तांत्रिक नियम तंतोतंत बंधनकारक आहेत' हे विधान न्यायाधिकरणाला लागू होत नाही.
• पर्याय क्रमांक (2) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: 1985 च्या कायद्यानुसार प्रशासकीय न्यायाधिकरणांवर पुरावा कायद्याचे तांत्रिक नियम बंधनकारक नसून ती नैसर्गिक न्यायावर चालतात.

The correct answer is Option B (It is bound strictly by technical rules of evidence).

Key Points:
• Working Procedure of Administrative Tribunals (Administrative Tribunals Act, 1985):
• Section 22(1) Mandate: Explicitly stipulates that an Administrative Tribunal shall not be bound by the procedure laid down in the Code of Civil Procedure, 1908 or by the technical rules of evidence in the Indian Evidence Act, 1872, but shall be guided by the principles of natural justice.
• Civil Court Powers: Under Section 22(3), it possesses specific powers of a civil court (summoning witnesses, requiring documents, issuing commissions).
• Speaking Orders: Tribunals are bound to record reasoned orders (*speaking orders*).
• Therefore, being 'strictly bound by technical rules of evidence' does NOT apply to administrative tribunals.
• Option (2) is the correct answer.
• Key Takeaway: Under Section 22 of the 1985 Act, Administrative Tribunals are guided by natural justice and are not bound by the Indian Evidence Act.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔