31 ऑक्टोबर 1920 रोजी मुंबईत लाला लजपत राय यांच्या अध्यक्षतेखाली ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन भरले. या अधिवेशनाला खालीलपैकी कोण हजर नव्हते?
अ. मोतीलाल नेहरू ब. अवंतिकाबाई गोखले क. महात्मा गांधी ड. विठ्ठलभाई पटेल
31 ऑक्टोबर 1920 रोजी मुंबईत लाला लजपत राय यांच्या अध्यक्षतेखाली ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन भरले. या अधिवेशनाला खालीलपैकी कोण हजर नव्हते?
अ. मोतीलाल नेहरू ब. अवंतिकाबाई गोखले क. महात्मा गांधी ड. विठ्ठलभाई पटेल
On October 31, 1920, the first session of the All India Trade Union Congress was held in Mumbai under the Presidency of Lala Lajpat Rai. Who among the following was not present at this session?
a. Motilal Nehru b. Avantikabai Gokhale c. Mahatma Gandhi d. Vitthalbhai Patel
योग्य उत्तर पर्याय C (फक्त क - महात्मा गांधी) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस (AITUC) ची स्थापना ३१ ऑक्टोबर १९२० रोजी मुंबईतील एम्पायर थिएटर येथे झाली.
२. या ऐतिहासिक पहिल्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष लाला लजपत राय होते आणि दिवाण चमन लाल हे पहिले सरचिटणीस (General Secretary) होते. जोसेफ बॅप्टिस्टा हे उपाध्यक्ष होते आणि ना. म. जोशी यांचा या स्थापनेत मोलाचा वाटा होता.
३. या अधिवेशनाला राष्ट्रीय स्तरावरील अनेक प्रमुख नेते उपस्थित होते, ज्यामध्ये पं. मोतीलाल नेहरू, विठ्ठलभाई पटेल, अवंतिकाबाई गोखले, बॅरिस्टर महंमद अली जिना, ॲनी बेझंट, बी. पी. वाडिया आदींचा समावेश होता.
४. महात्मा गांधी या अधिवेशनाला प्रत्यक्ष उपस्थित नव्हते. गांधीजी त्या वेळी अहमदाबादच्या 'मजूर महाजन संघ' (Textile Labour Association - 1920) च्या 'विश्वस्त संकल्पनेवर' (Trusteeship Theory) आधारित कामगार संघटनांवर भर देत होते आणि ते असहकार चळवळीच्या दौऱ्यात व्यग्र होते.
परीक्षेसाठी अतिरिक्त तथ्ये:
- AITUC च्या स्थापनेचे तात्कालिक कारण आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटना (ILO - Geneva) मध्ये भारताचे अधिकृत कामगार प्रतिनिधी पाठवणे हे होते.
- अवंतिकाबाई गोखले या चंपारण्य सत्याग्रहातील गांधीजींच्या सहकारी आणि मुंबईतील हिंद महिला समाजाच्या संस्थापिका होत्या; त्या या कामगार अधिवेशनात उपस्थित होत्या.
The correct answer is Option C (Only c - Mahatma Gandhi).
Detailed Step-by-Step Analysis:
1. The All India Trade Union Congress (AITUC) was founded on October 31, 1920, at Empire Theatre, Bombay.
2. Lala Lajpat Rai presided over this historic inaugural session, with Diwan Chaman Lall acting as the General Secretary, Joseph Baptista as Vice-President, and N. M. Joshi as one of the key organizing architects.
3. Stalwarts from across the political spectrum attended the inaugural session, including Pandit Motilal Nehru, Vitthalbhai Patel, Avantikabai Gokhale, M. A. Jinnah, Annie Besant, and B. P. Wadia.
4. Mahatma Gandhi was NOT present at this founding session. Gandhi preferred an independent, decentralized, and non-violent class-collaboration approach through the Ahmedabad Textile Labour Association (Majoor Mahajan Sangh, founded 1920) based on his Trusteeship principle.
Key Takeaways for MPSC:
- Catalyst: The formation of the International Labour Organization (ILO) in 1919 mandated national representative worker bodies.
- Avantikabai Gokhale was a prominent social reformer, biographer of Mahatma Gandhi in Marathi (1918), and leader of Hind Mahila Samaj who attended the session.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: नोट्स PDF
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: नोट्स PDF
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: नोट्स PDF
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: नोट्स PDF
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
ना. गोपाळ कृष्ण गोखलेंच्या कार्याबाबत खालील विधाने वाचून अचू...
खालील माहितीवरून समाजसुधारक ओळखा. अ. ते एलफिन्स्टन कॉलेजमध्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
